If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Struktura kosztów w krótkim okresie

W krótkim okresie niektóre koszty są stałe. I nie można nic z nimi zrobić.

Kluczowe pojęcia

  • Patrząc z perspektywy krótkookresowej, całkowite koszty firmy można podzielić na koszty stałe, które firma musi ponieść niezależnie od wyprodukowania czegokolwiek, i koszty zmienne, które firma ponosi w związku z produkowaniem swoich wyrobów.
  • Koszty stałe to koszty utopione — ponieważ poniesione zostały w przeszłości i nie mogą zostać zmienione, nie powinny odgrywać roli w podejmowaniu ekonomicznych decyzji o przyszłej produkcji i cenach.
  • Koszty zmienne zwykle pokazują malejące zwroty krańcowe, więc koszt krańcowy wyprodukowania większych ilości produktu rośnie.
  • Koszt całkowity to suma kosztów zmiennych i stałych produkcji.

Struktura kosztów w krótkim okresie

Koszt wyprodukowania określonej ilości produktów zależy od tego, ile pracy i zasobów użyje przedsiębiorstwo. Lista kosztów produkcji samochodów będzie wyglądała inaczej niż koszty produkcji oprogramowania komputerowego czy strzyżenia lub fast-foodów.
Jednak strukturę kosztów wszystkich firm można rozbić na dwa typowe wzorce. Kiedy przedsiębiorstwo patrzy na koszt całkowity produkcji w krótkim okresie, użyteczne może się okazać podzielenie kosztów na dwie kategorie: koszty stałe, które nie zmieniają się w krótkim okresie, i koszty zmienne, które zmieniają sie w krótkim okresie.

Koszty stałe i koszty zmienne

Koszty stałe to wydatki, które nie zmieniają się w zależności od poziomu produkcji, a przynajmniej nie zmieniają się w krótkim okresie. Niezależnie od tego, czy produkujesz dużo czy mało, twoje koszty stałe są takie same. Jednym z przykładów kosztów stałych jest czynsz za wynajem pomieszczeń lub powierzchni w sklepie. Kiedy podpiszesz umowę najmu, czynsz jest taki sam, niezależnie od tego ile wyprodukujesz, aż do momentu, w którym najem się zakończy.
Koszty stałe mogą mieć wiele innych form. Na przykład koszt maszyn czy wyposażenia służącego do produkcji, badań i rozwoju nowych produktów, nawet reklama w celu spopularyzowania marki, to wszystko są koszty stałe. Poziom kosztów stałych różni się w zależności od konkretnej branży. Produkcja chipów komputerowych, na przykład, wymaga drogiej fabryki, ale lokalny biznes - przeprowadzki i drobny transport - może prawie nie mieć kosztów stałych, jeśli wynajmuje samochody poza dniami, w których ich używa.
Koszty zmienne, z drugiej strony, są ponoszone w wyniku produkcji—im więcej produkujesz, tym większy będzie koszt zmienny. Praca jest traktowana jako koszty zmienny, ponieważ wyprodukowanie większej ilości dobra lub usługi zwykle wymaga więcej pracowników i więcej godzin pracy. Koszty zmienne obejmują również surowce.
Żeby pokazać, czym są koszty zmienne i stałe na konkretnym przykładzie, wyobraźmy sobie salon fryzjerski, który nazywa się Spinka. Dane w poniższej tabeli przedstawiają produkcję i koszty salonu. Koszty stałe funkcjonowania salonu, włączając w to miejsce i wyposażenie, to 160 zł dziennie. Koszty zmienne to koszty zatrudnienia fryzjerów, czyli w naszym przykładzie 80 zł na fryzjera dziennie.
Dwie pierwsze kolumny w tabeli pokazują ilość fryzur, które salon może wykonać jeśli zatrudni dodatkowych fryzjerów. Trzecia kolumna pokazuje koszty stałe, które nie zmieniają się wraz ze zmianą ilości fryzur. Czwarta kolumna pokazuje koszty zmienne na każdym poziomie produkcji. Te liczby zostały obliczone przez pomnożenie zarobków fryzjera i liczby fryzjerów. Na przykład dwóch fryzjerów kosztuje 2×80=160
Dodając do siebie koszty stałe w trzeciej kolumnie i koszty zmienne w czwartej kolumnie, uzyskujemy koszty całkowite w piątej kolumnie. Tak więc na przykład z dwoma fryzjerami koszt całkowity wynosi 160 zł + 160=320
Produkcja i koszty całkowite
ZatrudnienieIlośćKoszty stałeKoszty zmienneKoszty całkowite
116160 zł80 zł240 zł
240160 zł160 zł320 zł
360160 zł240 zł400 zł
472160 zł320 zł480 zł
580160 zł400 zł560 zł
684160 zł480 zł640 zł
782160 zł560 zł720 zł
Następnie użyjemy wykresu poniżej do zbadania związku pomiędzy ilością produkcji i koszcie tej produkcji przy różnych ilościach. Koszty stałe zawsze są przedstawione jako przecięcie pionowej osi przez krzywą kosztów całkowitych; to koszty, które występują przy produkcji równej zero, więc nie ma kosztów zmiennych.
Na wykresie możesz zobaczyć, że kiedy kiedy zaczyna się produkcja, to koszty całkowite i koszty zmienne rosną. Podczas gdy koszty zmienne mogą na początku rosnąć w malejącym tempie, to w pewnym momencie zaczną rosnąć w rosnącym tempie. To zjawisko jest spowodowane malejącymi przychodami krańcowymi.
Podczas gdy liczba fryzjerów rośnie w tabeli od zera do jednego, produkcja rośnie od zera do 16 dla zysku marginalnego równego 16. Kiedy liczba rośnie z jednego do dwóch fryzjerów, produkcja rośnie z 16 do 40, przy zysku krańcowym równym 24. Od tego momentu zysk krańcowy jednak maleje przy dodawaniu każdego kolejnego fryzjera. Na przykład jeśli liczba fryzjerów rośnie z dwóch do trzech, zysk marginalny wynosi tylko 20; a kiedy liczba rośnie z trzech do czterech, zysk krańcowy wynosi tylko 12.
W jaki sposób produkcja wpływa na koszty całkowite
Źródło: Figure 1 w "The Structure of Costs in the Short Run " , OpenStaxCollege, CC BY 4.0
Żeby zrozumieć dlaczego tak to działa, zastanów się nad przypadkiem salonu, w którym jest jeden fryzjer, a więc jest bardzo zajęty. Jeden fryzjer musi robić wszystko—mówić dzień dobry do wchodzących ludzi, odbierać telefon, obcinać włosy, zamiatać i obsługiwać kasę. Drugi fryzjer zmniejsza poziom przerw powodowanych przez przeskakiwanie pomiędzy tymi czynnościami i pozwala na lepszy podział pracy i specjalizację. W wyniku otrzymujemy większy wzrost przychodów krańcowych. Jednakże kiedy dodajemy kolejnego fryzjera, to korzyści z każdego kolejnego są mniejsze, ponieważ tylko tak daleko specjalizacja pracy działa na korzyść. Dodanie szóstego albo siódmego czy ósmego fryzjera tylko to pozdrawiania ludzi przy drzwiach ma mniejszy wpływ, niż miało dodanie drugiego.
To jest właśnie wzór malejących zysków krańcowych. W wyniku całkowite koszty produkcji zaczną rosnąć o wiele bardziej gwałtownie niż wzrost produkcji. W pewnym momencie pojawić się mogą nawet ujemne zwroty z dodatkowych fryzjerów, kiedy będą oni sobie przeszkadzać i wchodzić w drogę. W tym przypadku dodawanie ciągle więcej i więcej fryzjerów spowoduje zmniejszanie się produkcji, jak pokazano w ostatnim rzędzie tabeli, w której ilość zmalała z 84 do 82, pomimo dodania kolejnego fryzjera.
Ten wzór malejących przychodów krańcowych pojawia się często w produkcji. Pojawia się, ponieważ przy danym poziomie kosztów całkowitych każda dodatkowa jednostka na wejściu przyczynia się do coraz mniejszych i mniejszych wyników całkowitych produkcji.

Podsumowanie

  • Patrząc z perspektywy krótkookresowej, całkowite koszty firmy można podzielić na koszty stałe, które firma musi ponieść niezależnie od wyprodukowania czegokolwiek, i koszty zmienne, które firma ponosi w związku z produkowaniem swoich wyrobów.
  • Koszty stałe to koszty utopione — ponieważ poniesione zostały w przeszłości i nie mogą zostać zmienione, nie powinny odgrywać roli w podejmowaniu ekonomicznych decyzji o przyszłej produkcji i cenach.
  • Koszty zmienne zwykle pokazują malejące zwroty krańcowe, więc koszt krańcowy wyprodukowania większych ilości produktu rośnie.
  • Koszt całkowity to suma kosztów zmiennych i stałych produkcji.

Pytania do powtórzenia

  • Jaka jest różnica między kosztami stałymi i kosztami zmiennymi?
  • Czy koszty stałe istnieją w długim okresie? Wyjaśnij krótko.
  • Czy koszty stałe to także koszty utopione? Wyjaśnij.

Pytanie rozwijające myślenie krytyczne

  • Częstą nazwą kosztów stałych jest narzut. Jeśli podzielić koszty stałe przez ilość produkcji, otrzymasz przeciętne koszty stałe. Zakładając, że koszt stały wynosi 1000 zł, jak będzie wyglądać krzywa przeciętnych kosztów stałych? Użyj swojej odpowiedzi, żeby wyjaśnić co oznacza "rozkładanie narzutu".

Zadania

  • Wróćmy do powyższego przykładu z salonem. Jaki jest zysk krańcowy z zatrudnienia dodatkowego fryzjera, z czterech do pięciu i z pięciu do sześciu? Czy nadal powtarza się wzór malejących przychodów krańcowych?

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.