If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Dlaczego sektor prywatny inwestuje za mało w innowacje

Dowiedz się dlaczego prywatne firmy mają tendencję do inwestowania w innowacje mniej niż powinny. (Wskazówka: ponieważ wiele korzyści jest zewnętrzne)

Kluczowe pojęcia

  • Nowe technologie mają często pozytywne efekty zewnętrzne—innymi słowy, często pojawiają się skutki uboczne wynalezienia nowej technologii, z których korzyści mają też inne firmy.
  • Korzyści z wynalazku, jakie ma społeczeństwo, kiedy te efekty uboczne zaczynają działać, zwykle przekraczają prywatne korzyści wynalazcy.
  • Konkurencja tworzy presję na innowacje. Ale jeśli nowe wynalazki mogą zostać łatwo skopiowane, to pierwotny wynalazca traci motywację do inwestowania dalej w badania i rozwój.

Dlaczego innowacje?

Konkurencja rynkowa może dostarczyć motywacji do odkrywania nowych technologii—przedsiębiorstwo może mieć wyższe zyski wynajdując sposoby produkowania produktów taniej lub tworzenia produktów o cechach, których chce klient. Jak powiedział Gregory Lee, CEO Samsunga, "Nieustanne poszukiwanie nowych innowacji jest kluczową zasadą naszej firmy i umożliwia klientom odkrywanie zupełnie nowych możliwości za pomocą technologii."
Innowacyjna firma wie, że zwykle przewaga na konkurentami wynikająca z innowacji jest czasowa, a więc i taka jest możliwość osiągnięcia ponadnormalnych zysków, zanim konkurenci dogonią firmę.

Innowacje nie są maszyną do zwiększania zysku (choć można tak pomyśleć)

W niektórych przypadkach konkurencja może jednak zniechęcać do poszukiwania nowych technologii, zwłaszcza kiedy inne firmy mogą szybko skopiować nowy pomysł.
Weźmy pod uwagę firmę farmaceutyczną, która zdecyduje się opracować nowy lek. Przeciętnie wynalezienie nowego leku kosztuje około 800 milionów dolarów i może trwać więcej niż dekadę, razem z testami bezpieczeństwa nowego leku i wprowadzeniem go na rynek. Jeśli wysiłki włożone w badania i rozwój, R&D (ang. research and development), zawiodą—a każdy projekt R&D ma jakieś ryzyko porażki—to firma może ponieść duże straty i może nawet zostać wypchnięta z rynku.
Jeśli projekt się powiedzie, to konkurenci firmy mogą wymyślić sposoby zaadaptowania i skopiowania pomysłu bez płacenia kosztów w swoim własnym zakresie. W wyniku tego procesu, innowacyjna firma będzie musiała radzić sobie ze znacznie wyższymi kosztami R&D i, w najlepszym przypadku, będzie miała małą, i czasową przewagę konkurencyjną.
Przez lata wielu wynalazców odkrywało, że ich wynalazki przyniosły im mniejszy zysk, niż mogli rozsądnie oczekiwać.
Eli Whitney wynalazł odziarniarkę, ale plantatorzy bawełny z południa zbudowali swoje własne urządzenia do oddzielania ziaren, wprowadzając tylko kilka małych zmian w stosunku do projektu Whitneya. Kiedy Whitney ich pozwał, odkrył, że sądy z południa nie uznają jego praw patentowych. Thomas Edison nadal dzierży rekord w ilości patentów na wynalazki przyznanych jednej osobie. Jego pierwszym wynalazkiem była maszyna do automatycznego liczenia głosów, ale pomimo społecznych korzyści, żaden rząd nie chciał jej kupić. Gordon Gould wpadł na pomysł lasera w 1957. Odłożył jednak ubieganie się o patent i — w momencie kiedy złożył wniosek — inni naukowcy też wynaleźli już własne lasery. Długotrwała bitwa w sądzie dała w wyniku wydanie 100 000 dolarów na prawników, aż w końcu Gould otrzymał swój patent na laser w 1977. Porównując ogromne korzyści społeczne z wynalezienia lasera, Gould otrzymał stosunkowo małą nagrodę finansową. W 1936 Turing opublikował pracę zatytułowaną "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem," w której zaprezentował projekt uniwersalnej maszyny— nazwanej później Uniwersalną Maszyną Turinga, a potem Maszyną Turinga— zdolnej do obliczenia wszystkiego, co jest obliczalne. Główna koncepcja współczesnego komputera jest oparta na pracy Turinga.
Wiele badań przeprowadzonych przez ekonomistów pokazało, że pierwszy wynalazca otrzymuje tylko jedną trzecią do połowy całkowitych ekonomicznych korzyści z innowacji, podczas gdy inne firmy i użytkownicy nowego produktu otrzymują resztę.

Pytanie rozwijające myślenie krytyczne

Czy przedsiębiorstwu można zagwarantować wszystkie korzyści społeczne z nowego wynalazku? Odpowiedź uzasadnij.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.