If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Historia sztuki- program rozszerzony

Rozdział 5: lekcja 1

Średniowieczna sztuka europejska

Znane sceny z życia Chrystusa w dziełach sztuki

Fra Angelico, The Annunciation, c. 1438-47, fresco, 230 x 321 cm (San Marco, Florence)
Fra Angelico, The Annunciation, c. 1438-47, fresco, 230 x 321 cm (San Marco, Florence)
Zwiastowanie: Anioł Gabriel odwiedza Maryję by ogłosić jej, że będzie ona Matką Boską. W tym momencie dokonało się cudowne poczęcie, a Bóg uzyskał ciało i krew.
Nawiedzenie: Maria i Elżbieta, które są kuzynkami, spotykają się. Maryja jest w ciąży z Jezusem, a Elżbieta jest w ciąży z świętym Janem Chrzcicielem. Elżbieta (jak i jej syn łonie) rozpoznaje cud Chrystusa w łonie Maryi.
Duccio, <em>Narodzenie z prorokami Izajaszem i Ezechielem,</em> 1308-11 (National Gallery of Art, Washington, D.C.)
Duccio, The Nativity with the Prophets Isaiah and Ezekial, 1308-11 (National Gallery of Art, Waszyngton)
Narodzenie: Maria urodziła Jezusa w stajni w obecności zwierząt. Na obrazach Józef, mąż Maryi, często siedzi z boku i śpi.
Mszał Eberhard von Greiffenklau, Adoration, Magi, Rękopis Walters W.174, fol. 19v szczegóły (The Walters Art Museum)
Mszał Eberhard von Greiffenklau, Adoration, Magi, Rękopis Walters W.174, fol. 19v szczegóły (The Walters Art Museum)
Pokłon Trzech Króli: Trzech mędrców (w tradycji nazywanych królami ze wschodu), śledzi cudowną gwiazdę, która doprowadza ich do Jezusa narodzonego w stajence. Królowie składają dary: złoto, kadzidło i mirrę (oba to aromatyczne żywice drzew) i adorują niemowlę.
Prezentacja: Maryja i Józef przedstawiają Jezusa w świątyni w Jerozolimie. Napotykają Symeona, któremu Duch Święty obiecał, że nie umrze, dopóki nie zobaczy Mesjasza.
Duccio, The Temptation of Christ on the Mountain, 1308-11, tempera na tablicy, 17 x 18 1/8 cal / 43.2 x 46 cm (The Frick Collection)
Duccio, The Temptation of Christ on the Mountain, 1308-11, tempera na tablicy, 17 x 18 1/8 cal / 43.2 x 46 cm (The Frick Collection)
Kuszenie: Szatan odwiedza Chrystusa w czasie jego 40-dniowego postu na pustyni i kusi go, by użył swej mocy. W trzecim i ostatnim kuszeniu Szatan namawia Jezusa, by oddał mu cześć, ale Jezus odmawia.
The Healing of the Blind Man and the Raising of Lazarus, 1120-40, fresk, wykonany w Castile-León, Hiszpania, 65 x 134 cel/ 165.1 x 340.4 cm (The Metropolitan Museum of Art
The Healing of the Blind Man and the Raising of Lazarus, 1120-40, fresk, wykonany w Castile-León, Hiszpania, 65 x 134 cel/ 165.1 x 340.4 cm (The Metropolitan Museum of Art)
Wskrzeszenie Łazarza: Był to jeden z wielu opisanych w ewangeliach cudów dokonywanych przez Jezusa. Chrystus przyjaźnił się z Marią, Martą i Łazarzem, którzy byli rodzeństwem. Łazarz zachorował i jego siostry posłały po Chrystusa z prośbą o pomoc. Łazarz umarł i był w grobie od czterech dni, kiedy Chrystus wskrzesił go z martwych wywołując go z grobu na zewnątrz.
Giotto, The Entry of Christ into Jerusalem, c. 1305, fresco, 200 x 185 cm (Arena Chapel, Padwa)
Giotto, The Entry of Christ into Jerusalem, c. 1305, fresco, 200 x 185 cm (Arena Chapel, Padwa)
Wjazd do Jerozolimy: Chrystus wjeżdża na osiołku do Jerozolimy, witają go tłumy ludzi. Ludzie kładli na ziemi swe płaszcze, by uczynić drogę miękką, machali do niego gałązkami palmy uznając go za swego przywódcę.
Ostatnia Wieczerza: Chrystus zjadł kolację z apostołami i zachęcał ich, by jedli chleb i pili wino jako symbol pamięci o nim. Ogłosił też apostołom, że jeden z nich go zdradzi.
Agonia w ogrodzie: Po ostatniej wieczerzy Chrystus poszedł modlić się w ogrodzie (Ogrójcu) z apostołami. Prosił, by czekali i modlili się z nim, ale oni zasnęli. Jezus modlił się sam i krwawił.
The Kiss of Judas, wczesny XVI wiek, atrament na pergaminie (The Walters Art Museum)
The Kiss of Judas, wczesny XVI wiek, atrament na pergaminie (The Walters Art Museum)
Pocałunek Judasza: Judasz, który otrzymał 30 srebrników za zdradę miejsca pobytu Chrystusa legalnym władzom, prowadzi ich i wskazuje o kogo chodzi pocałunkiem (lub uściskiem). Chrystus zostaje aresztowany przez Rzymian.
Jezus przed Piłatem: Rzymscy żołnierze zabierają Chrystusa do Piłata, rzymskiego prefekta. Piłat przesłuchuje Jezusa, ale nie uznaje go winnym. Piłat obiecuje rozwścieczonemu tłumowi, że uwolni jednego więźnia, ale oni nie wybierają Jezusa. Prefekt skazuje więc Jezusa na biczowanie i ukrzyżowanie.
Pojedynczy liść i fragment z ukrzyżowania i kolofon, Ukrzyżowanie, Rękopis Walters W.732, fol. W.732Ar (The Walters Art Museum)
Pojedynczy liść i fragment z ukrzyżowania i kolofon, Ukrzyżowanie, Rękopis Walters W.732, fol. W.732Ar (The Walters Art Museum)
Ukrzyżowanie: Chrystus zostaje ukrzyżowany na wzgórzu Golgota; obserwują to jego matka, Maria i apostoł Jan. Spragniony Jezus otrzymuje ocet i wkrótce umiera. Tuż po śmierci jego ciało zostaje dźgnięte lancą. Piłat daje Józefowi z Arymatei zgodę na zdjęcie ciała Jezusa z krzyża. Józef zanosi ciało do grobu i przytacza wielki kamień, by zamknąć wejście. Piłat zarządza wartę, by strzegła grobu.
Księga godzin, Osadzenie, Rękopis Walters W.246, fol. 25v (The Walters Art Museum)
Księga godzin, Osadzenie, Rękopis Walters W.246, fol. 25v (The Walters Art Museum)
Descent from the Cross (also known as The Deposition): Christ’s body is taken down from the cross by Nicodemus and Joseph of Arimathea. Przynoszą całun. Inne postacie często pojawiające się w tej scenie to: matka Jezusa, św. Jan Ewangelista i trzy Marie (trzy kobiety wymienione w Ewangeliach jako wyznawczynie Chrystusa, wszystkie o imieniu Maria, nie włączając Maryi, matki Jezusa).
Marie przy grobie: Wedle jednej tradycji trzy Marie to Maria Magdalena, Maria matka Jakuba i Maria Salome, w innej były to trzy córki św. Anny. Poszły do grobu do umyć i namaścić ciało Chrystusa, ale gdy tam dotarły , duży kamień był odtoczony od wejścia. Anioł mówi Mariom, że Chrystusa nie ma w grobie. W średniowieczu ta scena sygnalizowała zmartwychwstania Chrystusa.
Homilary, Zmartwychwstanie, Rękopis Walters W.148, fol. 23v (The Walters Art Museum)
Homilary, Zmartwychwstanie, Rękopis Walters W.148, fol. 23v (The Walters Art Museum)
Zmartwychwstanie: Chrystus wyłania się triumfalnie z grobu niosąc szarfę zmartwychwstania - białą flagę z czerwonym krzyżem. Ta scena pojawia się dopiero w sztuce wczesnego renesansu.
Noli me Tangere: Maria Magdalena udała się do grobu, aby opłakiwać Chrystusa. Spotyka Chrystusa, ale początkowo bierze go za ogrodnika. Kiedy Maria Magdalena uświadamia sobie, że to Chrystus, mówi: "Nie dotykaj mnie" co po łacinie brzmi "noli me tangere".
Wniebowzięcie/Zesłanie Ducha Świętego: Po czterdziestu dniach spędzonych ze swymi uczniami Chrystus wznosi się do nieba. W tym samym czasie Duch Święty zstępuje na apostołów. Stąd zdarzenie to znane jest jako Zesłania Ducha Świętego.
Sąd Ostateczny: Chrystus jest często przedstawiany w sztuce jako sędzia w dniu końca świata. Sceny te często ukazują Chrystusa na tronie w niebie w otoczeniu apostołów i aniołów, którzy pomogą mu sądzić dusze ludzkie. Dobrzy chrześcijanie idą do nieba, pięknego, uporządkowanego miejsca, a przeklęci idą do piekła, gdzie będą dręczeni przez wieczność.
dr Nancy Ross