Główna zawartość
Aktualny czas:0:00Całkowity czas trwania:11:04

Średniowieczna sztuka europejska

Transkrypcja filmu video

(Rozmowa pomiędzy dr Beth Harris a dr Stevenem Zuckerem) [Dr Zucker] Przeszliśmy właśnie przez Katakumby Pryscylli w Rzymie, A teraz stoimy w parku, tuż nad katakumbami. [Dr Harris] W Rzymie jest wiele katakumb. Są to miejsca, w których zostali pochowani pierwsi chrześcijanie. Poza tym są tu także żydowskie katakumby. [Dr Zucker] Które są nawet starsze. [Dr Harris] Katakumby Pryscylli ciągną się na długości około 10 kilometrów (albo 5 mil) nagrobków. [Dr Zucker] Jest to labirynt wąskich przejść. Dokładnie pod parkiem, w którym się znajdujemy. Gdybyśmy zaczęli teraz tu kopać, dokopalibyśmy się do naturalnego tufu, rzymskiego kamienia, który jest miękkim materiałem, dlatego właśnie był idealny do tego rodzaju wykopów. Niesamowitym jest, że korytarze są ułożone jeden na drugim, a katakumby w niektórych miejscach są głębokie na trzy piętra. [Dr Harris] Jesteśmy na północy Rzymu. A powodem, dla którego katakumby są zlokalizowane tutaj jest taki, że znajdowała się tu willa zamożnej Rzymianki, zwanej Pryscyllą. Pryscylla najpierw poświęciła te tereny na miejsce pochówku swojej rodziny, a z czasem całej chrześcijańskiej społeczności. [Dr Zucker] Do V wieku pochowano tu wielu ludzi. Zlokalizowano 40.000 nagrobków. Wyobraźcie sobie bardzo ciemny korytarz, niski sufit, szorstka ziemia i podłoga i po obu stronach wąskiego korytarza poziome wnęki, które są na tyle długie, aby pomieścić ciało. Niektóre były krótsze i umieszczano w nich dzieci, a w dłuższych kładziono dorosłych. Wnęki są często ułożone jedna nad drugą. Zamożniejsi ludzie wydrążali przestrzeń wystarczająco dużą, aby umieścić w niej sarkofag, ale w większości są tu groby biedniejszych. A to są po prostu ciała zawinięte w całun i ułożone w szczelinach przypominające półki. Zasłaniano je potem marmurową płytą albo - w wersji dla ubogich - po prostu płytkami z terakoty To wszystko było później przykrywane warstwą gipsu, która była często malowana. [Dr Harris] Większe pomieszczenia noszą nazwę cubiculum. Poziome półki do pochówku zwane są loculi. A teraz, podczas naszych odwiedzin, wszystkie groby są puste i odkryte. [Dr Zucker] Uważamy, że to przez hieny cmentarne i polowanie na relikwie, co ma sens, ponieważ niektórzy z pochowanych tutaj ludzi byli męczennikami. [Dr Harris] Tak, zostali zabici za bycie chrześcijanami. [Dr Zucker] Ich pozostałości miały wtedy duchową wartość i moc. [Dr Harris] Krąży pewien mit lub legenda wokół katakumb, że są sekretnym miejscem, gdzie chrześcijanie praktykowali swoją wiarę za czasów prześladowań. Ale katakumby są miejscami pochówku. Były one powszechnie znane wśród społeczności chrześcijańskiej Należy pamiętać że były okresy prześladowań chrześcijan, ale były także czasy, w których chrześcijaństwo było bardziej tolerowane. Było tak aż do 313 roku, w którym cesarz Konstantyn Wielki wydał edykt mediolański, dzięki któremu chrześcijaństwo zaczęło być tolerowane w Imperium Rzymskim. [Dr Zucker] Katakumby same w sobie wydają się ciągnąć w nieskończoność z ich rozgałęziającymi się przejściami, z grobami tak daleko, jak sięga oko. Szczególnie ważne jest to, że w tym miejscu znaleziono najwcześniejszą sztukę chrześcijańską. [Dr Harris] Historycy sztuki zastanawiali się, jak to jest, że chrześcijaństwo istniało od prawie dwóch wieków, a nie ma sztuki chrześcijańskiej z tego okresu. Czy to dlatego, że nie przetrwała? [Dr Zucker] Czy to dlatego, że nie rozwinęło się jeszcze słownictwo chrześcijańskie? [Dr Harris] Czy to dlatego, że panował zakaz tworzenia obrazów, wynikający z drugiego przykazania? Prawdą jest też, że malowanie obrazów jednostek oraz bogów było powszechne w Imperium Rzymskim. Chrześcijanie mogli pragnąć odseparować się od pogaństwa i być może nietworzenie obrazów było jednym ze sposobów na to. [Dr Zucker] Wiemy na pewno, że pierwsze obrazy, które znaleźliśmy, pochodzą z III wieku, z lat dwusetnych I część najwcześniejszej sztuki jest tak naprawdę tutaj, w katakumbach Pryscylli. [Dr Harris] Tym, co jest uważane za najwcześniejsze znane przedstawienie Madonny z Dzieciątkiem, jest ten obraz kobiety karmiącej oraz innej postaci, która wskazuje na kobietę i dziecko. [Dr Zucker] Wydaje się też trzymać książkę. [Dr Harris] Jeśli tak, to jest to niezwykle wczesny obraz przedstawiający motyw, który był tak powszechny przez następne tysiąc lat historii sztuki zachodniej. [Dr Zucker] Są tu liczne scenki, które uważane są za jedne z najwcześniejszych prototypów chrześcijańskiej ikonografii, chrześcijańskiego symbolizmu Są zarówno malowane, jak i rzeźbione. W katakumbach znaleźć można wiele inskrypcji skierowanych do pochowanych. Wyryte są też chrześcijańskie symbole. Znajdujemy kotwicę, która oznacza bezpieczną przystań. Jest to nawiązanie do zbawienia. Są tu też przedstawienia ryb, które są odwołaniem do Chrystusa... [Dr Harris] Zaczynamy też zauważać szczególną tematykę, która odnosi się do chrześcijańskich motywów zbawienia, tematów zarówno z Nowego jak i Starego Testamentu [Dr Zucker] Dotyczy to szczególnie pewnego małego cubiculum, które nazywamy "Grecką Kaplicą". Nie była to tak naprawdę kaplica i nie miała nic wspólnego z Grekami. Ma taką nazwę tylko dlatego, że znaleziono tu greckie litery. Zasadniczo w katakumbach można znaleźć zarówno grekę, jak i łacinę. [Dr Harris] "Grecka Kaplica" została udekorowana czymś, co historycy architektury nazywają stylem rzymskim pierwszym w malarstwie ściennym. Jest to podłoże gipsowe pomalowane tak, żeby imitowało marmurowe panele. Jest to próba ubogacenia tej przestrzeni. [Dr Zucker] To musiała być jedna z najstarszych części katakumb, ponieważ sąsiaduje z piwnicą pierwotnego domu, który był własnością Pryscylli. Jest ekstrawagancka, ale również mała. [Dr Harris] Mogła pomieścić kilka sarkofagów członków tej rodziny. W tych przestrzeniach były także spożywane tutaj posiłki, jako część memoriału dla zmarłych. [Dr Zucker] Jest tutaj tak wiele scenek. Są scenki ze Starego Testamentu, są scenki z Nowego Testamentu... [Dr Harris] Odnoszą się do boskiej interwencji, do postaci, które cierpiały ze względu na swoją wiarę, włącznie z historią z Księgi Daniela o trzech młodzieńcach w piecu ognistym. Historia ze Starego Testamentu jest taka, że tym trzem młodzieńcom kazano złożyć modlitwę do złotego, pogańskiego bożka i oni odmówili. Zostali skazani na spalenie żywcem, lecz zostali ocaleni. Dlatego ten temat tak bardzo przemawiał do wczesnych Chrześcijan, którzy w różnych czasach byli prześladowani za swoją wiarę. [Dr Zucker] Są tu także sceny z Nowego Testamentu. Jest Pokłon Trzech Króli, Jest wskrzeszenie Łazarza. [Dr Harris] Są to sceny, które odwołują się do cudów, których dokonał Chrystus za swojego życia. Bardzo często we wczesnym malarstwie chrześcijańskim kładziony był nacisk na nauki Chrystusa, na cuda, które uczynił, I dopiero później pojawiają się motywy, z którymi jesteśmy bardziej zaznajomieni: ukrzyżowania czy zmartwychwstania. [Dr Zucker] Dobrym przykładem tego, w jaki sposób zmieniło się przedstawianie scen, jest ofiarowanie Izaaka. Jest to scena ze Starego Testamentu. W tym przypadku mamy tylko częściowy obraz. Dolna część została zniszczona. Ale to, co zostało, ukazuje Abrahama w centrum, a Izaaka po prawej, niosącego drewno Różni się to od sposobu, w jaki zwykle jest to przedstawiane w późniejszej sztuce chrześcijańskiej, gdzie zwykle widzimy Izaaka mającego być właśnie zabitym przez Abrahama. i nadgarstki Abrahama zatrzymane przez anioła. [Dr Harris] I tu możecie zapytać: dlaczego pierwsi chrześcijanie mieliby malować to starotestamentowe przedstawienie Abrahama i Izaaka? Pierwsi chrześcijanie widzieli w historii Abrahama i Izaaka historię Chrystusa, gdzie gotowość Abrahama do poświęcenia swojego syna była przepowiednią gotowości Boga do poświęcenia jego jedynego syna, Chrystusa dla zbawienia ludzkości. [Dr Zucker] Jedną z najbardziej interesujących scen jest scena o nazwie "Łamanie Chleba" Na pierwszy rzut oka może to wyglądać trochę jak Ostatnia Wieczerza Widzimy martwą naturę, długi stół i siedmiu ludzi siedzących za nim. Więc nie mamy tu 12 apostołów i Chrystusa. Równocześnie, jest tu siedem koszy: trzy po jednej stronie i cztery po drugiej, są napełnione chlebem. Na stole są ryby. Więc wygląda na to, że jest to odniesienie nie tylko do Eucharystii, ale również do historii cudownego rozmnożenia chleba i ryb. [Dr Harris] Jedno i drugie to cuda dokonane przez Chrystusa za jego życia, co jest typowe dla wczesnej chrześcijańskiej ikonografii, ale może to być także odniesieniem do liturgii, do praktyki eucharystycznej brania chleba i wina jako ciało i krew Chrystusa. [Dr Zucker] To, co tu widzimy to początki chrześcijańskiej ikonografii. Są to sceny które nie zostały jeszcze ustawione, które nie zostały jeszcze wyjaśnione. Ale patrząc na ten konkretny obraz, niesamowicie jest widzieć skróty perspektywiczne naczyń na stole, widzianych w przestrzeni. To przypomina nam, że ci ludzie mieli dostęp do wielu wyrafinowanych rzymskich obrazów. [Dr Harris] Inne cubiculum, o którym chcieliśmy opowiedzieć, jest znane jako cubiculum Velatio, I jest tak, ponieważ w tej kaplicy znajduje się przedstawienie kobiety w welonie. Jest to w rzeczywistości ta sama kobieta, przedstawiona trzy razy, odnosi się to do kobiety, która zmarła i została pochowana w tym pomieszczeniu. Po lewej widzimy ją podczas ślubu, którego udziela biskup, Po prawej widzimy ją siedzącą na krześle, karmiącą dziecko. [Dr Zucker] Wydaje nam się że krzesło jest tak naprawdę krzesłem używanym do odbierania porodów. [Dr Harris] Więc mamy odniesienie do jej małżeństwa, do jej macierzyństwa i znów widzimy ją pośrodku, tym razem większą, przedstawiona jako postać, którą historycy sztuki nazywają "orantką". [Dr Zucker] Stoi w pozycji modlitewnej, ma to reprezentować kobietę w życiu pośmiertnym, kobietę zmartwychwstałą. Wszystko to znajduje się w lunecie z tyłu cubiculum. Reprezentuje ona nadzieję rodziny, że nieboszczka będzie cieszyć się błogosławionym życiem pośmiertnym. [Dr Harris] Jej oczy spoglądają w kierunku nieba. Jest to oczywiście obraz, który odwołuje się do jej zbawienia oraz jej miejsca w niebie. [Dr Zucker] Obraz nie jest w zbyt dobrym stanie, ale możemy dostrzec ostrożną artykulację cech twarzy, a także cień umieszczony pod jej podbródkiem, aby stworzyć poczucie iluzjonizmu. [Dr Harris] Więc mimo to, że ręce są zbyt duże względem proporcji jej ciała, jej twarz jest przedstawiona bardziej realistycznie. [Dr Zucker] Pamiętajmy, że patrzymy teraz na ten obraz pod światłem elektrycznym. Lecz zapewne był on malowany w słabym świetle latarnii olejowych. [Dr Harris] Są tu nawet małe dziury przechodzące przez katakumby, gdzie były umieszczane lampy olejowe. [Dr Zucker] Ale największe malowidło w tym pomieszczeniu znajduje się w tej płytkiej kopule sufitu. Tutaj w środku widzimy Chrystusa, przedstawionego jako Dobry Pasterz. Jest otoczony przez 3 kozy, jedną z nich ma na ramionach. Stoi w pozie, która przypomina kontrapost. Artysta wyraźnie był kimś, kto był zaznajomiony z rzymską rzeźbą i być może z rzymskim malarstwem. Chrystus jest przedstawiony młodo. Nie ma brody. Obok niego znajdują się dwa drzewa z gołębiami na szczycie. Więc idea jest taka, że Chrystus będzie opiekował się swoimi wyznawcami, tak jak dobry pasterz opiekuje się swoim stadem owiec. [Dr Harris] Pomimo że Chrystus stoi naturalnie, jest przedstawiony na środkowym przedzie z kozami po obu stronach, z roślinami, z gołębiami. Więc mamy obraz który jest bardzo symetryczny. I myślę że w ten sposób ukazuje coś niedoścignionego, coś niebiańskiego. [Dr Zucker] Mamy tu więcej symboli, które otaczają środkowe koło. [Dr Harris] Widzimy pawie, które są symbolem życia wiecznego. [Dr Zucker] I inne ptaki, prawdopodobnie przepiórki symbole ziemi, które chodzą po ziemi. [Dr Harris] Zatem Chrystus jako pośrednik tym co ziemskie a tym co niebiańskie. [Dr Zucker] W czterech żaglach są malowidła gołębi z gałązkami oliwnymi. Więc to, co tu widzimy to pierwsze, wstępne kroki do tego, co stanie się wielką tradycją chrześcijańskiej sztuki. Napisy/tłumaczenie WYTFURNIA.PL [MJ & IW] odwiedź: WYTFURNIA.PL/services
AP® jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy College Board, która nie dokonała przeglądu tego zasobu.