If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara

Autorka: dr Sarah Magnatta
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Na monumentalnym obrazie Tenzinga Rigdola, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara), stykamy się z tradycyjnym buddyjskim (Buddhist) bóstwem, chociaż sama praca nie jest niczym konwencjonalnym pod względem formy, materiału czy znaczenia. Rigdol stosuje kombinację farby akrylowej, pasteli i fragmentów stron manuskryptu zebranych na papierze, aby stworzyć złożone wyobrażenie wieloramiennego, wielogłowego bóstwa, wysokiego na ponad siedem stóp, które wyłania się spomiędzy zazębiających się krawędzi nakładki przypominającej siatkę. Wprawdzie główna postać jest rozpoznawalna jako święta dla praktykujących buddyzm tybetański (Tibetan), jednak sama praca stanowi radykalne odejście od historycznego precedensu i odzwierciedla współczesne pytania dotyczące wygnania, aktywizmu i dziedzictwa kulturowego.
Rigdol urodził się w 1982 roku w Katmandu, w Nepalu. Jego rodzice uciekli z Tybetu pod koniec lat 60. i pracowali w nepalskim przemyśle dywanowym. Po przeszkoleniu w tradycyjnych sztukach tybetańskich, w tym w malarstwie thangka (malarstwo na tkaninie przedstawiające tematykę buddyjską), malarstwie piaskowym i rzeźbie w maśle, artysta zwrócił się ku współczesnym formom tworzenia. Jest jednym z pierwszych współczesnych artystów tybetańskich, którego prace znalazły się w kolekcjach największych instytucji, w tym w Metropolitalnym Muzeum Sztuki w Nowym Jorku. Poprzez wykorzystanie specyficznych dla danej kultury form w radykalnie nowych kompozycjach, Rigdol przenosi uwagę od duchowej symboliki, często kojarzonej z tybetańską sztuką, w kierunku treści bardziej nacechowanych politycznie.
Avalokiteshvara (bóstwo Bodhisattva i buddyjskie) – Sahasrabhujalokeshvara (11 twarzy, 1000 rąk), XIX w., Tybet Wschodni, pigment mineralny na bawełnie (kolekcja prywatna)
Avalokiteshvara (bóstwo Bodhisattva i buddyjskie) – Sahasrabhujalokeshvara (11 twarzy, 1000 rąk), XIX w., Tybet Wschodni, pigment mineralny na bawełnie (kolekcja prywatna)

Kim jest Avalokiteshvara?

W centrum Pin drop silence znajduje się buddyjskie bóstwo znane jako Avalokiteshvara (tyb. Chenrezig). Avalokiteshvara jest bodhisattvą (oświeconym bytem, który pomaga innym dostąpić stanu oświecenia) i uosobieniem miłosierdzia. Avalokiteshvara jest ważną postacią w sztuce buddyjskiej w całej Azji (w Chinach znana jako Guanyin). Przez praktykujących, Dalajlama jest postrzegany jako ziemskie wcielenie Avalokiteshvary i jako takie spełnia ważną rolę w buddyzmie tybetańskim.
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
W Pin drop silence, Avalokiteshvara ukazany jest w postaci jedenastogłowej, co odnosi się do rozszczepienia jego głowy na wiele części w celu pełniejszej obserwacji świata i szerzenia zrozumienia. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnego wyobrażenia Avalokiteshvary, żadna z głów Avalokiteshvary Rigdol'a nie ma uformowanej twarzy. Dla ortodoksyjnych wyznawców buddyzmu tybetańskiego to pominięcie jest znaczące, bowiem buddhowie i bodhisattwowie są tradycyjnie rysowani z bardzo konkretnymi założeniami i liniami siatki, włącznie z precyzyjnym ukazaniem rysów twarzy. W tym przypadku Rigdol pomija te cechy i wydaje się dzielić kompozycję na kawałki poprzez użycie linii siatki.
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol

Wskazówki i linie siatki

W tradycyjnym buddyjskim malarstwie tybetańskim, znanym jako thangka, linie siatki były (i są) używane jako przewodniki zapewniające właściwe ułożenie i przedstawienie buddów (których jest wielu, nie tylko historyczny Budda Siakjamuni) oraz bodhisattwów. Te linie są pierwszym etapem procesu i są ostatecznie pokrywane farbą - funkcjonują jedynie jako wskazówki dla artysty. Tymczasem Rigdol czyni linie siatki głównym składnikiem Pin drop silence. Dzielą one obraz, dekonstruując poprzez swoją obecność formę Avalokiteshvary.
Tradycyjne użycie linii siatkowych, buddyjskie (zbiory prywatne)
Tradycyjne użycie linii siatki, buddyjskie (zbiory prywatne)
Rigdol nawiązał do swojej wczesnej pracy jako projektant dywanów w Nepalu jako dodatkowego punktu odniesienia dla wyżej wspomnianych linii siatki (proces projektowania dywanów również wykorzystuje matrycę). Co więcej, niektórzy badacze zauważyli podobieństwa między Rigdolem, i jego zamiłowaniem do siatek i linii, a modernistycznym artystą De Stijl, Pietem Mondrianem, dla którego abstrakcja geometryczna miała wartość duchową czy utopijną. [1] Rigdol wypowiada się o liniach w sposób następujący:
"Linie są niewinne, bezpośrednie i bezkompromisowe. Geometryczne formy kryją w sobie pewien rodzaj poczucia satysfakcji. Nie wywierają na mnie żadnego nacisku, przeciwnie – przyciągają mnie ku sobie, bym przyjrzał się im lepiej." [2]
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol

Zastąpienie tła

Linie siatki w dziełach Rigdola są skonstruowane z przecinających się fragmentów stron manuskryptu, które mają dla artysty osobiste znaczenie. Przed ucieczką do Nepalu w późnych latach 60. ubiegłego wieku rodzina Rigdola zajmowała się w Tybecie produkcją atramentu. Atrament ten był używany w klasztorach do drukowania manuskryptów buddyjskich używanych przez mnichów, mniszki i świeckich praktykujących buddyzm.
Pismo przedstawione na tych stronach znane jest jako u-chen i jest używane na całym płaskowyżu tybetańskim (choć dialekty różnią się w zależności od regionu, pismo to może być odczytane przez wielu Tybetańczyków). W tradycyjnym tybetańskim thangka, na tłach często można dostrzec wpływy chińskiego malarstwa pejzażowego. Poprzez "zastąpienie" tego krajobrazu jednolitym pismem tybetańskim, Rigdol na nowo interpretuje "tradycję", kwestionując rolę chińskiego malarstwa pejzażowego w historii sztuki tybetańskiej.
Fragment obrazu Avalokiteshvara, XIX w., Tybet Wschodni, pigment mineralny na bawełnie (kolekcja prywatna)
Fragment obrazu Avalokiteshvara, XIX w., Tybet Wschodni, pigment mineralny na bawełnie (kolekcja prywatna)
Jak sam zauważa:
"Historycznie, elementy krajobrazu w tybetańskim malarstwie thangka — chmury, rzeki i tym podobne — kształtowały się pod wpływem chińskiego malarstwa. Następnie uległy one udoskonaleniu w sztuce tybetańskiej. Wielokrotnie mówiłem, niekiedy żartobliwie, a niekiedy poważnie, że przyjmując w swoich obrazach pejzaże w stylu chińskim, dawniejsi artyści tybetańscy zwiastowali kolonizację tybetańskiej ziemi, nieba, rzek i gór przez Chińczyków. W 1959 roku, kiedy Tybet utracił swoje państwo, przepowiednia się spełniła." [3]
W tym fragmencie Rigdol odnosi się do serii wydarzeń z lat 50. ubiegłego wieku, które doprowadziły do ustanowienia chińskiego panowania nad Tybetem. Istnieją dwie przeciwstawne narracje na temat tego okresu: rząd chiński i chińskie podręczniki do historii określają go jako "pokojowe wyzwolenie Tybetu", z kolei Tybetańczycy postrzegają ten okres jako niszczycielskie przejęcie ich ziemi przez siłę kolonizatorów, "chińską inwazję na Tybet". Co prawda minęło już wiele dziesięcioleci, ale w regionie obecnie nazywanym Tybetańskim Regionem Autonomicznym (lub TAR) nadal panuje spór, skutkujący nieustannymi protestami politycznymi i próbami uciszenia dysydentów.
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara (Cisza absolutna: Jedenastogłowy Avalokiteshvara) (detale), 2013, tusz, ołówek, akryl i pastel na papierze, 232,7 x 124,8 cm (Metropolitalne Muzeum Sztuki, Dar Andrew Cohena, in honorem Tenzing Rigdol i Fabio Rossi, 2013) © Tenzing Rigdol

Przedstawiając samopoświęcenie

Rigdol wykorzystuje płomienie rozmieszczone na całym ciele bóstwa, aby nawiązać do kwestii trwających samospaleń Tybetańczyków. Od 2009 roku 156 Tybetańczyków publicznie protestowało przeciwko rządom chińskich władz, podpalając się, co niejednokrotnie kończyło się śmiercią. [4]
Tenzing Rigdol, My World Is in Your Blind Spot (Mój świat jest w twoim martwym polu) (1 z 5 paneli), 2014, jedwabny brokat, skrypt, fotografie, 72 x 72" (182 x 182 cm każdy) (zdjęcie dzięki uprzejmości Tenzing Rigdol i Rossi & Rossi) © Tenzing Rigdol
Tenzing Rigdol, My World Is in Your Blind Spot (Mój świat jest w twoim martwym polu) (1 z 5 paneli), 2014, jedwabny brokat, skrypt, fotografie, 72 x 72" (182 x 182 cm każdy) (zdjęcie dzięki uprzejmości Tenzing Rigdol i Rossi & Rossi) © Tenzing Rigdol
Kolejna praca Rigdola, My World Is in Your Blind Spot (Mój świat jest w twoim martwym polu), zawiera wspomniane płomienie. Dzieło jest bezpośrednim odniesieniem do kwestii lekceważenia tych druzgocących protestów przez społeczność międzynarodową. My World Is in Your Blind Spot to seria pięciu prac przedstawiających buddhów w medytacyjnych pozach, których ciała spowijają płomienie. Rigdol sfotografował płomienie, a następnie pociął obrazy na kawałki przed ponownym ich złożeniem, twierdząc, że woli "spokojny" i dostojny płomień niż agresywny, aby uczcić ofiarę tak wielu Tybetańczyków. Przypadkowy odbiorca prac Rigdola zapewne nie jest świadomy tych protestów. O ile panele są atrakcyjne dla oka, o tyle ich treść jest druzgocąca. Taka deklaracja polityczna nie byłaby dozwolona w Tybetańskim Regionie Autonomicznym ze względu na surową cenzurę narzuconą przez Chiny, dlatego też praca została wykonana za granicą.
Rigdol jest jednym z wielu współczesnych artystów tybetańskich, którzy nigdy nie przekroczyli granic Tybetu. W społecznościach emigracyjnych rozproszonych po całym świecie, artyści zbudowali zauważalną globalną obecność poprzez tworzenie wystaw zbiorowych, takich jak Waves on the Turquoise Lake (2006), Traditions Transformed (2010) i Anonymous (2013-2015), z których wszystkie prezentowały prace artystów znajdujących się zarówno w Tybetańskim Regionie Autonomicznym, jak i tych pracujących w społecznościach emigracyjnych. Znaczna część tych artystów uwzględnia w swoich pracach elementy buddyjskie, choć w niektórych przypadkach jest to raczej ukłon w stronę powiązań kulturowych niż tożsamości religijnej (artyści mogą, ale nie muszą być praktykującymi buddystami, zaś ich prace na wystawach rzadko miały pełnić funkcję obiektu sakralnego). Niemniej związek z Tybetem jest wyraźnie zaakcentowany, podobnie jak w Pin drop silence: Eleven-headed Avalokiteshvara.
Przypisy
  1. Francesca Gavin, “The Construction of Harmony,” Tenzing Rigdol: Experiment with Forms katalog wystawy (Rossi & Rossi Ltd., 2009), s. 9.
  2. Gavin, “The Construction of Harmony,” s. 9.
  3. Wywiad z Tenzingiem Rigdolem przeprowadzony przez Fabio Rossiego, 2015. Dostęp: sierpień, 2018 r.
  4. Międzynarodowa Kampania na rzecz Tybetu podaje obecną liczbę samospaleń na 156, choć rzeczywista liczba może być wyższa, "Self-immolation Fact Sheet".

Dodatkowe źródła:

Sarah Magnatta, “Between the Lines,” Tenzing Rigdol: Dialogue, katalog wystawowy (Rossi & Rossi Ltd., 2019).