Główna zawartość
Aktualny czas:0:00Całkowity czas trwania:5:18

Narodziny gotyku: opat Suger i ambit w bazylice w St. Denis — film z polskimi napisami

Gotyk

Transkrypcja filmu video

[Dr Beth Harris] Znajdujemy się właśnie w Bazylice św. Dionizego. [Dr Steven Zucker] Miejscu narodzin gotyku. [Dr Harris] Zawdzięczamy to Sugerowi, który był opatem w pierwszej połowie XII wieku. Ten kościół jest niezwykle istotny, gdyż był on miejscem pochówku rodziny królewskiej, ponieważ Suger był także doradcą tej rodziny. [Dr Zucker] Stoimy w chórze. A światło wlewa się przez okna. [Dr Harris] Chór to przestrzeń za ołtarzem w kościele. A ambit (obejście) to jest przejście, które biegnie za ołtarzem. [Dr Zucker] W rzeczywistości prowadzi nas wokół tyłów ołtarza. [Dr Harris] No więc Suger ukończył ambit i fasadę kościoła. [Dr Zucker] I to nie była nowa konstrukcja. Wcześniej stał tu IX-wieczny kościół. I Suger uważał, że nie było to adekwatne miejsce do pochówku królów. W tych czasach historycznych królowie Francji panowali tylko nad Île-de-France ("Wyspą Francji"), czyli obszarem bezpośrednio otaczającym Paryż. Ale wówczas władza królewska zaczęła się rozszerzać. A Suger chciał stworzyć styl architektoniczny, który by odzwierciedlał rosnącą potęgę monarchii. W historycznej architekturze kościoła rzymskokatolickiego zasadniczo wyglądałoby to tak, że mielibyśmy ambit, który otaczałby tyły ołtarza. I to pozwalałoby pielgrzymom zatrzymać się w każdej z tych małych, promienistych kapliczek, czyli małych pokojów z relikwiami świętych. [Dr Harris] Dawniej, w czasach romańskich, te kapliczki byłyby osobnymi pomieszczeniami i otaczałyby je ściany. A pomysłem Sugera było otwarcie przestrzeni i zalanie wnętrza światłem. I tak właśnie to wygląda. Musiało to być czymś zupełnie innym, czymś, czego nikt jeszcze nie widział. [Dr Zucker] Zamiast murów przedziurawionych oknami (w romanizmie stosunkowo małymi) wymyślił, jak można stworzyć konstrukcję z kamienia. Żeby w zasadzie pozbyć się murów i zastąpić je szkłem, kolorowym szkłem, które wpuszcza te jasne, świetliste kolory do wnętrza. Porozmawiajmy więc o dwóch kwestiach - jak on to zrobił, a po drugie - dlaczego to zrobił. [Dr Harris] Tak. Od czego powinniśmy zacząć? [Dr Zucker] Zacznijmy od tego, jak to zrobił. Jeśli spojrzymy w górę, zobaczymy tę skomplikowaną sieć połączeń ostrołukowych sklepień. [Dr Harris] Ostrołuki są tu kluczowe, gdyż po pierwsze, możesz je umieścić w przestrzeniach o różnych kształtach i rozmiarach. Chyba bardziej istotnym jest, że łuk ostry ma dużo mniejszą siłę rozporu na boki niż w dół. I z tego powodu architekci nie musieli budować grubych murów. [Dr Steven Zucker] Tradycyjny romański łuk z zasady musiał być umieszczony w bardzo grubych ścianach, ponieważ ma dużą siłę rozporu na boki. Rozwiera się. A ostrołuk zbiera ciężar sklepienia i ciągnie go bardziej w dół, więc ciężar nie musi być podpierany z boków. [Dr Harris] Patrząc na te żebra, mamy wrażenie przyciągania w pionie. I te wszystkie żebra w sklepieniu spoczywają na cienkich kolumienkach. Więc mamy poczucie elegancji i otwarcia przestrzeni. [Dr Zucker] I to się tak radykalnie różni od tego, co było wcześniej, w romanizmie - solidność i to, że oko prowadzone było zawsze wokół półokrągłych łuków. Czuło się grawitację. W romanizmie miało się poczucie zakorzenienia. A tu jest zupełnie inaczej. Musimy pamiętać, że kościół sam w sobie, jakikolwiek konsekrowany kościół, był wizerunkiem świętego Nowego Jeruzalem. To niebo na ziemi. Idea była taka, żeby połączyć nas z bardziej niebiańskim miejscem, bardziej mistycznym. Opat Suger wierzył, że światło może w tym pomóc. [Dr Harris] Suger myślał, że czytał pisma św. Dionizego, świętego patrona tego kościoła. [Dr Zucker] Czytał tak naprawdę pisma filozofa z VI wieku. Ale ważne jest to, że zaczerpnął wyobrażenie boskości światła z tych pism i nadał mu praktyczność i przełożenie w rozwiązaniach architektonicznych. [Dr Harris] Racja. To pismo, które uważał za dzieło św. Dionizego traktowało o tym, jak światłość jest związana z boskością. Więc Suger chciał otworzyć te ściany i wpuścić światło, żeby wzbudzić u zwiedzających typ myślenia, w którym kontemplowanie światłości doprowadziłoby ich do Boga. [Dr Zucker] To była radykalna i nowa idea, i stała w sprzeczności z innymi ówczesnym teoriami teologicznymi. A jeśli pomyślimy o założeniach, które wprowadził św. Bernard z Clairvaux, który mówił, żeby pozbyć się wszystkich dekoracji... Mieliśmy się pozbyć wszystkiego, co mogłoby nas rozpraszać. A Suger poszedł w przeciwnym kierunku, mówiąc: nie, w rzeczywistości możemy uduchowić ludzi. [Dr Harris] Że wizualność nie odwraca uwagi, ale jest sposobem na kontakt z boskością. [Dr Zucker] Muszę przyznać, że uważam, że Suger odniósł niesamowity sukces. To jest zaskakująco piękne. I czuję się uduchowiony. Napisy/Tłumaczenie: WYTFURNIA.PL [IW] Odwiedź: WYTFURNIA.PL/services po więcej informacji o naszych usługach.