If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Nauka anatomii

Powrót do antyku

Donatello, Dawid, lata 40. XV w., brąz, 158 cm (Museo Nazionale del Bargello, Florencja)
Rzeźba Dawid Donatella - jej staranne oddanie kości, mięśni i nagiej postaci - pokazuje, jak niezwykle ważne dla renesansowych artystów było studiowanie anatomii. Powrócili oni do tradycji starożytnych Greków i Rzymian, kierując swoje zainteresowanie ku tworzeniu wizerunków ludzi, których ciała o odpowiednich proporcjach poruszały się w naturalny sposób, zgodny z prawami grawitacji.
Rzeźby starożytnej Grecji i Rzymu wskazują, że klasyczni artyści uważnie obserwowali ludzkie ciało. Skupiali oni swoją uwagę na młodych ciałach w ich kwiecie wieku. Według starożytnych źródeł artyści używali modeli, które pomagały im szczegółowo studiować wygląd ciał i sposób, w jaki się poruszają. Próbowali pokazać swoim odbiorcom, że rozumieją działanie systemów mięśni znajdujących się pod skórą.
Zainteresowanie anatomią człowieka i idealnym ciałem można dostrzec w tym sarkofagu ze starożytnej Grecji. Scena polowania (detal) Sarkofag Aleksandra, ok. 312 p.n.e., marmur pentelicki i polichromia, odnaleziony w Sydonie, 195 x 318 x 167 cm (Muzeum Archeologiczne w Stambule).
W średniowieczu zainteresowanie ludzkim ciałem było bardzo niewielkie. Postrzegano je jako tylko tymczasowe "naczynie" dla duszy, symbol grzechu i przyczynę pokus. W Starym Testamencie Adam i Ewa zjadają owoc z drzewa wiedzy, zdają sobie sprawę ze swojej nagości i skrywają się. Sposób ukazania nagości w tak istotnej historii sprawił, że Chrześcijanie kojarzyli nagie ciało z grzechem i upadkiem ludzkości. Sposób przedstawienia nagich ciał w średniowiecznych obrazach nie wskazuje na to, że były one poddawane uważnej obserwacji czy że rozumiano ich wewnętrzne funkcjonowanie.
Średniowieczny sposób postrzegania ciała ludzkiego można zaobserwować na tej ilustracji z manuskryptu. Artysta nieznany, Adam i Ewa z Escorial Beatus, ok. 950, tempera na pergaminie (Real Biblioteca de San Lorenzo de El Escorial)
Leonardo da Vinci, Écorché ("Zmarły lub umierający mężczyzna w popiersiu"), ok. 1487, pióro i atrament na metalowym punkcie na przygotowanym papierze (Royal Collection, Londyn)

Sekcja zwłok

Najlepszym sposobem na naukę anatomii człowieka jest nie tylko przyglądanie się ciału z zewnątrz, ale badanie anatomii poprzez sekcję zwłok. Artyści i naukowcy przeprowadzali dysekcję, aby lepiej zrozumieć ciało, pomimo zakazu ze strony kościoła katolickiego. Twórcy renesansowi pragnęli zdobyć specjalistyczną wiedzę na temat wewnętrznego działania ludzkiego organizmu, która umożliwiałaby im malowanie i rzeźbienie ciała w wielu różnych pozach.
Artyści wczesnego renesansu wykorzystywali narzędzia naukowe (np. perspektywę linearną, badanie anatomii i geometrii), aby uczynić swoją sztukę bardziej naturalistyczną, bardziej żywą. Wysiłki te wpisują się w termin „naturalizmu”.
Naturalizm naukowy pozwolił artystom wczesnego renesansu oczekiwać, że społeczeństwo będzie uważało ich za kogoś więcej niż za wykwalifikowanych pracowników fizycznych. Twierdzili oni, że ich praca - oparta na naukach przyrodniczych i matematyce - była wynikiem zarówno ich intelektu, jak i zręczności rąk. Chcieli, aby artyści mieli taki sam status jak intelektualiści i filozofowie, w przeciwieństwie do średniowiecznych rzemieślników, którzy byli ich prekursorami.
Autorami eseju są dr Beth Harris i dr Steven Zucker.
Dodatkowe źródła (w języku angielskim):

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.