If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Kultura rdzennych Amerykanów na północnym wschodzie

Kultura Hopewell dominowała na północnym wschodzie od 200 roku p.n.e. do 500 roku n.e.. Należące do niej plemiona rozpoczęły uprawę mieszaną na dużą skalę, a także zainicjowały republikańskie projekty polityczne.

Streszczenie

  • Pólnocno wschodni Indianie zaczęli polegać głównie na uprawie roli podczas okresu zwanego Hopewellian , od 200 p.n.e. do 500 n.e.
  • Tzw. uprawa "Trzech Sióstr" czyli dyni, fasoli i kukurydzy spowodowała powstanie osiadłych, większych wiosek w dolinie rzeki Ohio.
  • Liga Irokezów, porozumienie między pięcioma grupami mówiącymi językiem Irokezów zawarte pod koniec 14 wieku, ograniczyło przemoc międzyplemienną.

Lokalizacja czasowo - geograficzna: okres Hopewell

Obszar rdzenno-amerykańskiego Północnego Wschodu rozciąga się od prowincji Quebec na terenie dzisiejszej Kanady, przez dolinę rzeki Ohio, do wybrzeża Karoliny Północnej na południu. W Północno-Wschodnim krajobrazie dominują Appalachy ze swoimi falistymi wzgórzami i wysokimi szczytami.
Obszar był rozlegle zasiedlany przez rdzennych Amerykanów, szczególnie w okresie kultury Hopewell od 200 do 500 roku p.n.e. z powodu umiarkowanego klimatu, dostępu do dróg wodnych i sprzyjającym rolnictwu warunków przyrodniczych. Do najbardziej znaczących grup na tym obszarze należeli Algonkinowie, Irokezi, plemię Susquehannock, Mohikanie oraz Huroni.
Mapa przedstawiająca podział między ludami Irokezów (po lewej) i Algonkinów (po prawej) we współczesnym Nowym Jorku. Źródło: Wikimedia Commons

Pospolite praktyki żywieniowe: zmiany w kierunku uprawy "trzech sióstr"

Okres Hopewellian obejmował kulturowe przejście od polowań i zbieractwa do rozwijających się systemów rolniczych. Niektórzy historycy szacują, że rdzenni Amerykanie uprawiali kabaczki w Illinois już 5000 lat przed naszą erą. Uprawa kukurydzy rozprzestrzeniła się dzięki sieciom handlowym do doliny rzeki Ohio z południowego zachodu do 350 roku przed naszą erą. Wkrótce zaczęto również uprawiać fasolę.
Razem, kukurydza, kabaczek i fasola stały się znane jako święte "trzy siostry", termin ten został ukuty przez Irokezów. Według Irokezów, te trzy rośliny będą dobrze prosperować tylko wtedy, gdy zostaną zasadzone blisko siebie.
Algonkinowie zachowali polowanie i zbieractwo jako źródło pożywienia, a jednocześnie zaczęli uprawiać rolę. Kobiety zbierały jagody i uprawiały pola kukurydzy, podczas gdy mężczyźni polowali i od czasu do czasu pomagali w pracy na roli. Północno-wschodnie ludy tubylcze żyjące w pobliżu rzek łowiły łososie i zbierały skorupiaki. Z powodu nadmiaru żywności, Irokezi i Huroni zaczęli wykonywać skomplikowane garncarstwo aby przechowywać nadwyżki. Wyplatali również kosze, aby pomóc w procesie uprawy.
Druk przedstawiający irokeskie kobiety zbierające plon trzech sióstr. Źródło: Wikimedia Commons

Struktura społeczna: wioski i społeczności

Wszystkie "trzy siostry" szybko stały się uprawami rynkowymi, uprawami, na które był duży popyt wśród rdzennych Amerykanów na Równinach i Zachodnim Wybrzeżu, którzy byli chętni do handlu. W zamian za żywność otrzymywali duże muszle, perły, miedź i srebro. Grupy w regionie handlowały żywnością i towarami z innymi ludami północno-wschodnimi, w zależności od tego, co było dla nich niszowe. Na przykład Susquehannocks z Pensylwanii wymieniali paciorki wampum na sieci i futra Huronów z regionu Wielkich Jezior.
Ludność rdzenna na północnym wschodzie żyła zazwyczaj w wioskach liczących kilkaset mieszkańców. Hochelaga, współczesny Montreal, była zamieszkana przez kilka tysięcy ludzi i otoczona rozległymi polami kukurydzy. W rolniczych społeczeństwach Hopewellian mężczyźni sadzili i zbierali plony, podczas gdy kobiety pracowały w domu, opiekowały się dziećmi i przetwarzały zbiory.
Kultura Hopewellian zapoczątkowała tradycję budowania kopców, która w następnym stuleciu rozszerzyła się na południowy wschód. W całej dolinie rzeki Ohio rdzenni Amerykanie budowali kopce w ziemi, które mogły służyć celom pogrzebowym i ceremonialnym. Duże kopce i budowle ziemne w kształcie zwierząt istnieją do dziś na tym obszarze.
Zdjęcie kopców Hopewell we współczesnym Ohio, obecnie część Mound City Group National Monument. Źródło: Wikimedia Commons

Normy społeczne i religinje: tworzenie sojuszy i fundamenty demokracji

W miarę jak północny wschód stawał się coraz bardziej rolniczy, region ten stawał się coraz bardziej zurbanizowany. Chociaż dziś uważamy obszary rolnicze za mniej zaludnione, rolnictwo wymagało od ludzi wspólnego życia w ufortyfikowanych wioskach, aby chronić swoje zbiory. Wielu rdzennych mieszkańców północnego wschodu mieszkało w longhousach, domach o długości do 100 stóp. Ponieważ Algonkinowie uprawiali ziemię, a jednocześnie zajmowali się łowiectwem i rybołówstwem, "dojeżdżali" z mniej stałych wiosek wigwamów. Ale kiedy niektóre grupy, takie jak Irokezi, zaczęły odnosić sukcesy w rolnictwie, a tym samym w handlu, przemoc międzyplemienna nasiliła się.
Tradycyjny długi dom Irokezów. Zdjęcie, dzięki Wikimedia Commons.
Konkurencja handlowa doprowadziła do ciągłego konfliktu między Irokezami a Algonkinami. W nadziei na zakończenie konfliktu międzyplemiennego, Mohawkowie, Oneidas, Onondagowie, Cayugowie i Senekowie założyli Ligę Irokezów lub Wielką Ligę Pokoju między 1100 a 1400 rokiem naszej ery. W tym okresie Irokezi spotykali się przez około rok, aby opracować rozwiązanie tego cyklicznego wzorca przemocy i odwetu między plemionami.
Liga Irokezów wymyśliła system, w którym każda grupa członkowska mogła zachować pewien poziom autonomii w sprawach lokalnych, ale Liga miała się zjednoczyć w sprawach polityki handlowej i dyplomacji. Liga Irokezów po raz pierwszy w Ameryce Północnej wprowadziła zasady republikańskie i podwójny system federalizmu, czyli zrównoważenia władzy lokalnej i państwowej. Dlatego wielu historyków twierdzi, że Liga Irokezów była pierwszą amerykańską demokracją, ustanowioną co najmniej czterysta lat wcześniej niż konstytucja USA z 1787 roku.

Jak uważasz?

W jaki sposób rolnictwo przyczyniło się do typów osadnictwa rdzennej ludności na północnym wschodzie?
Opracuj własną hipotezę, dlaczego Indianie usypywali kurhany. Uzasadnij ją, korzystając z dowodów historycznych.
W jaki sposób organizacja polityczna Ligi Irokezów przypomina Stany Zjednoczone Ameryki? Jaki są różnice i podobieństwa?

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.