Główna zawartość
Aktualny czas:0:00Całkowity czas trwania:9:41

Wprowadzenie do Reformacji: Kontrreformacja - film z polskimi napisami

Transkrypcja filmu video

W poprzednich trzech filmikach omówiliśmy krótko sytuację katolików przed reformacją, przed 1517 rokiem. Przyjrzeliśmy się także Marcinowi Lutrowi; jego ideom i tym jak były szerzone, oraz przemocy, która była tego rezultatem. W naszym ostatnim filmiku przyjrzymy się odpowiedzi kościoła katolickiego. Działania Lutra i jego zwolenników nazywamy reformacją, a odpowiedź Kościoła kontrreformacją. Słowo "kontra" oznacza tutaj "przeciwko". Kościół katolicki stracił bardzo wiele. Stracił nie tylko ziemie, ale także wiernych. Stracił dusze. Ostatni filmik skończyliśmy na omawianiu kwestii przemocy. Ale przemoc ta nie zawsze była wymierzona w ludzi. Czasem była także wymierzona w rzeczy. Tak więc kościoły, budowle wzniesione przez rzymskich katolików na terenach całej wschodniej Europy, stały się celem ataków protestantów wymierzonych w kościół katolicki. Praktyka katolicka była niezwykle "wizualna" co spowodowało niepokój wśród protestantów. - nie chodzi tu o Lutra, lecz bardziej o jego zwolenników. Mówili, że obrazy były nadużywane, to znaczy, że modlono się do nich tak, jakby miały w sobie jakąś moc zamiast zwykłego przedstawiania postaci boskich. W szczególności miał z tym problem Kalwin, gdyż wierzył,że obrazy w kościele były źródłem bałwochwalstwa. A drugie przykazanie mówi: "Nie uczynisz sobie żadnego obrazu rytego ani żadnej podobizny tego, co jest na niebie w górze i co na ziemi nisko, ani z tych rzeczy, które są w wodach pod ziemią". Więc uważali, że tworzenie jest w pewnym sensie uzurpowaniem boskiej odpowiedzialności. To znaczy, tylko Bóg tworzy. Gdy artysta tworzy, jest to swego rodzaju kłamstwo. Jest to tworzeniem bożyszcza. Tak więc protestanci zapoczątkowali falę ikonoklazmu, to znaczy niszczenia obrazów. Zatrzymajmy się przez chwilę przy słowie "ikonoklazm". Jest ono złożone z dwóch słów: "ikona", z greckiego "obraz" oraz "klao", który oznacza "przemoc". Więc jest to dosłownie przemoc wobec obrazów. W przeciągu pięciu lat miało miejsce wiele ikonoklastycznych zamieszek, zaraz po ogłoszeniu 95 tez Lutra. Właściwie jest to jedna z największych tragedii w historii sztuki. Niezliczona liczba obrazów i rzeźb została zniszczona. Działo się to przede wszystkim w północnej Europie, w Holandii. W skrócie, to co protestanci często robili, to przejmowali kościół katolicki, ogołacali go ze wszystkich dzieł sztuki, wszystkich rzeźb oraz gobelinów i zostawiali swego rodzaju nieskazitelną przestrzeń. Wiemy, że Luter głosi idee sprzeczne z naukami Kościoła: Wiara jest drogą do zbawienia, nie są to dobre uczynki. Pisma pozwalają na poznanie Boga, słuchanie nauk w kościele do tego nie doprowadzi. Kościół katolicki nie przyjął przecież tego wszystkiego ze spokojem, prawda? Wiemy, że próbowali podporządkować sobie Lutra. Na przykład, na Sejmie w Wormancji. Luter został po tym ekskomunikowany. Oznacza to, że nie był już członkiem Kościoła. W 1545 roku, Kościół zwołuje sobór trydencki, swego rodzaju spotkanie najważniejszych członków kościoła w Europie. Początkowo zamierzali oni pojednać się z protestantami. Protestanci byli zaproszeni, jednak się nie pojawili. Ostatecznie pojednanie było po prostu niemożliwe. Jednym z najważniejszych rezultatów soboru było ponownie potwierdzenie swoich doktryn przez kościół katolicki. Wszystkie kwestie, którym Luter się sprzeciwiał, zostały potwierdzone. Odnośnie dobrych uczynków mających wpływ na zbawienie, Kościół potwierdził swoje stanowisko. Odnośnie czyśćca i skuteczności odpustów - czy odpusty na coś wpływają, czy czyściec w ogóle istnieje - wszystko to także potwierdzono. Potwierdzono także kwestię przeistoczenia, zamianę chleba i wina w trakcie Eucharystii w ciało i krew Chrystusa. Dzięki temu potwierdzono także moc i znaczenie kapłaństwa oraz znaczenie hierarchii Kościoła. Na koniec, Kościół wyznał, iż pisma nie są wystarczające, iż nauki są także potrzebne, gdyż stanowią tradycję Kościoła. Także nie wyjaśnili zbyt wiele. Potwierdzili jedynie, że w obrębie pewnych kwestii można przeprowadzić reformy. Chcieli wykorzenić swego rodzaju korupcję, która częściowo doprowadziła o reformacji. Wróćmy jednak na chwilę do obrazów. Ponieważ było to bardzo ważne dla soboru trydenckiego, Stwierdził on, że obrazy przedstawiające Chrystusa obrazy Matki Boskiej oraz innych świętych powinny znaleźć miejsce i pozostać przede wszystkim w Kościołach, by można im było oddawać należytą cześć. Potwierdzają zatem: Miejsce obrazów jest w kościele. Ważny jest jednak tego powód. Twierdzili, cytuję: "Ponieważ oddawane im honory odnoszą się do pierwowzorów, które reprezentują". Tak więc jeśli ktoś oddaje cześć podobiźnie Matki Boskiej to właściwie oddaje cześć jej samej. Kościół twierdzi jednak, że istnieje więcej korzyści. Tak. "Pozwólmy księżom skrupulatnie nauczać, że za sprawą opowieści o tajemnicach naszego odkupienia przedstawionych na obrazach i innych dziełach sztuki ludzie byli poinstruowani oraz zapewnieni o przedmiocie swojej wiary. Sztuka była zatem dydaktycznym sposobem by przekazać idee Kościoła ludziom, z których wielu było analfabetami. Umacniało to także ich wiarę. "Wielkie korzyści pochodzi ze wszystkich świętych obrazów, ponieważ poprzez sylwetki świętych przedstawione są oczom wierzących cudy Boga oraz przykłady zbawienia, by ludzie mogli naśladować życie świętych oraz adorować i kochać Boga, a także kultywować pobożność". Więc sztuka skłaniała ludzi, by podążać za tymi wzorcami w swoim życiu codziennym Tak więc odpowiedź Kościoła była potrójna. Potwierdzili podstawowe doktryny, które były zaatakowane przez protestantów. Rozpoczęli ogromną kampanię szerzenia nauki katolickiej wiary na świecie Pamiętajmy, że to era odkryć. Odkryto Nowy Świat, wzrósł handel z Azją i Afryką, więc katolicy głosili Słowo Boże we wszystkich tych rejonach. Ostatnim elementem potrójnej odpowiedzi Kościoła jest wyplenienie herezji. Kościół powołuje Inkwizycję Rzymską oraz tworzy Indeks Ksiąg Zakazanych. Dzieje się to w momencie, gdy Ignacy Loyola zakłada zakon jezuitów. Jezuici wierzyli w wierność. Pokładali całkowitą wiarę w papieżu oraz byli do jego całkowitej dyspozycji. Jezuici zakładali szkoły, szerzyli wiarę chrześcijańską na całym świecie, oraz walczyli z protestantyzmem. Są doskonałym oraz bardzo dosłownym przykładem wszystkich idei kontrreformacji przedstawionych na rzeźbie artysty o imieniu Le Gros w jezuickim kościele Matki Boskiej w Rzymie. Tytułem tej rzeźby jest "Religia obalająca herezję i nienawiść". Po pierwsze, musimy wiedzieć, że rzeźba ta znajduje się pod wielkim ołtarzem poświęconym świętemu Ignacemu Loyoli. W górnym lewym rogu przedstawiona jest podobizna Religii dzierżąca piorun oraz krzyż. Przedstawiając Religię, Le Gros ma na myśli rzymskokatolicyzm. Religia spogląda w dół i jest gotowa do ataku na dwie postaci: starszą kobietę przedstawiająca Nienawiść i drugą, spadającą w naszym kierunku, mocująca się z wężami, postać alegoryczną, która reprezentuje Herezję. Przewraca się ona o stos książek. Na grzbiecie jednej z nich widnieje nazwisko Lutra, więc herezja w tym wypadku nie może być bardziej jednoznaczna. Herezją jest Luter. Oraz protestantyzm. I jakby sprawa była nie dość jasna, po lewej stronie widzimymałego anioła, która wyrywa kartki z książki zwolennika Lutra - Zwinglego. Należy pamiętać, że każda z tych stron widziała drugą jako diabła. Luter nazwał papieża antychrystem. Papież nazwał Lutra antychrystem. Widziano tylko czarne i białe. Nie było niczego pomiędzy. Te podziały dosłownie zdefiniowały linie między państwami w Europie. Nawet teraz, państwa w południowej Europie są głównie katolickie. Państwa w północnej Europie są głównie protestanckie. I nawet w XX wieku obserwujemy przemoc między tymi grupami. Na przykład widzieliśmy to w XX wieku w Irlandii. Interesujący jest także sposób, w jakim reformacja przygotowała grunt pod współczesny świat. Chodzi tu o niepodporządkowywanie się pojedynczemu źródle władzy, lecz słuchanie swojego własnego sumienia. Uważam, że jest to zasadnicza cecha współczesnego świata.