If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Przyczyny zapalenia osierdzia — film z polskimi napisami

Stworzone przez: Raja Narayan.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.

Transkrypcja filmu video

Przejdźmy do zapalenia osierdzia. Zaczniemy od przyczyn zakaźnych. Mówi się, że wirusy Coxsackie są pierwszą przyczyną zapalenia osierdzia, jednak ostatnie badania pokazują, że główną przyczyną zapalenia osierdzia, i mówimy tutaj o krajach pierwszego świata, czyli krajach rozwiniętych, są wirusy. Wirusy, takie jak cytomegalowirus, wirus opryszczki, o którym na pewno każdy z nas słyszał, ale też ludzki wirus niedoboru odporności - HIV, o którym również wszyscy słyszeliśmy. Natomiast w krajach trzeciego świata jest inaczej. W krajach rozwijających się, pierwszą przyczyną zapalenia osierdzia jest coś innego. Zapalenia osierdzia, a zwłaszcza cięższe przypadki powodowane są tu przez pewną bakterię. Ta bakteria to prątek gruźlicy. Prątek gruźlicy jest pierwszą przyczyną zapalenia osierdzia w krajach trzeciego świata. I często są to, często jest to zaciskające zapalenie osierdzia. Później szerzej to sobie wyjaśnimy, ale warto wspomnieć o nim dwa słowa. To sytuacja, kiedy zapalenie jest tak znaczne, że uniemożliwia prawidłowe napełnianie się serca krwią, a tym samym prawidłową objętość wyrzutową. I prątek gruźlicy wywołuje właśnie takie zapalenia. Pójdźmy dalej i zastanówmy się nad nieinfekcyjnymi przyczynami zapalenia osierdzia. Jednym z bardziej interesujących jest pozawałowe, pozawałowe zapalenie osierdzia. Pozawałowe zapalenie osierdzia. Żeby rozwiać wszelkie wątpliwości, „myocardial infarction” to po angielsku zawał serca. „Myocardium” to po prostu miokardium, a „infarction” - śmierć tkanek przez ograniczenie przepływu krwi. Zatem „myocardial infarction”, czy w skrócie „MI”. Tego typu zapalenie określamy też jako zespół Dresslera. Zespół Dresslera. Zespół Dresslera ma miejsce między drugim, trzecim tygodniem. Między drugim, trzecim tygodniem a miesiącem. Użyję tu naszego skrótu, a miesiącem po zawale serca, kiedy to we krwi obecne są markery niedokrwienia, uwalniane z martwych komórek serca, które wyzwalają odpowiedź immunologiczną i produkcję przeciwciał. Z jakiegoś powodu, przeciwciała te atakują czasem osierdzie i skutkują pozawałowym zapaleniem osierdzia. Dobrze, przejdźmy dalej. Inną ważną przyczyną zapalenia osierdzia jest promieniowanie X. I nie chodzi tu o pojedyncze RTG. Potrzeba by było całego mnóstwa TK klatki piersiowej, powtarzanych przez dekady, by wywołać zapalenie osierdzia indukowane promieniowaniem. Mechanizm, który za nim stoi to włóknienie reaktywne. Zapalenie osierdzia wywołuje tu włóknienie reaktywne. Kolejną ważną przyczyną są nowotwory. I to wcale nie nowotwory osierdzia. W przebiegu na przykład raka płuca, czy raka piersi może dojść do sytuacji, kiedy komórki rakowe rozsiewają się w inne miejsca organizmu, dając początek przerzutom. Komórki takie mogą trafić również do osierdzia. Nowotwór może rozsiać się do osierdzia i wywołać odpowiedź zapalną. Inną ważną przyczyną zapalenia osierdzia są urazy. Na skutek wypadków samochodowych dochodzi często do urazów deceleracyjnych, gdy samochód zostaje gwałtownie zatrzymany, bo dobiliśmy na przykład do ściany i kierowca leci do przodu uderzając klatką piersiową o kierownicę tak mocno, że ta ulega deformacji. Jednocześnie dochodzi wtedy do stłuczenia. Stłuczenia, potocznie nazywanego siniakiem. Wynika ono z ucisku wywieranego na mostek. Uciśnięcia mostka, będącego jedną z kości klatki piersiowej. Za moment pokażę jego zdjęcie. Mostek znajduje się tuż nad osierdziem. Mostek jest tuż nad osierdziem, więc ucisk na mostek może powodować uszkodzenie osierdzia, a gdy układ immunologiczny naprawia osierdzie, skutkuje to przejściowym stanem zapalnym, czyli zapaleniem osierdzia. Mamy tutaj piękną animację, jest po prostu fantastyczna. To MRI serca w płaszczyźnie strzałkowej. MRI, czyli rezonans magnetyczny jest jednym ze sposobów obrazowania klatki piersiowej. A przekrój strzałkowy oznacza, że oglądamy pacjenta tak, jakbyśmy go przecięli od środka głowy aż do stóp. To, co tu widzimy, to prawa strona serca. To jest prawa komora, pompująca krew przez pień płucny do płuc, a to kończące się nagle naczynie, to aorta. To jest łuk aorty, który przechodzi dalej w aortę piersiową. Nie martw się, jeśli tego nie pamiętasz. Aorta powinna łączyć się tutaj z lewą komorą, ale nie widzimy tego, bo akurat ten fragment został ucięty, bo płaszczyzna obrazu przebiega pomiędzy prawą a lewą komorą. Dlatego widzimy tylko tyle. Serce pompuje tu oczywiście krew do aorty. Najbardziej jednak zależało mi na pokazaniu tej kości. To mostek. A w tym miejscu znajduje się jego górna część. Tutaj jest wcięcie szyjne. W czasie wypadku samochodowego, gdy mostek uderza w kierownicę, ta część popychana jest do tyłu i uderza w osierdzie. Mostek uderza w osierdzie i napiera na serce. W czasie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, gdy wykonuje się uciśnięcia klatki piersiowej, by sztucznie utrzymać przepływ krwi do aorty i zaopatrzenie mózgu w tlen pomimo tego, że serce pacjenta przestało pracować, wygląda to podobnie. Naciska się mostkiem na osierdzie. Dlatego RKO też może być przyczyną zapalenia osierdzia. Na tym schemacie doskonale widzimy, jak powinno wyglądać zdrowe, pracujące serce. Ale pamiętaj, że tu jest mostek, który może zgnieść serce w razie wypadku samochodowego. Okej, to nie jest nam już potrzebne. Wróćmy do rzeczy. Ostatnią grupą nieinfekcyjnych przyczyn zapalenia osierdzia, są przyczyny metaboliczne. Wymienię tutaj dwie z nich. Pierwsza to niedoczynność tarczycy. Wszyscy słyszeliśmy o tarczycy. To narząd znajdujący się na szyi. Niedoczynność tarczycy oznacza, że wydziela ona zbyt małą ilość swoich hormonów. Hormony tarczycy odpowiedzialne są za napędzanie metabolizmu, utrzymywanie ciśnienia i wiele innych rzeczy. Niedoczynność tarczycy, czyli niedobór tych hormonów, może objawiać się arytmią, skóra może stać się sucha i zimna, spowolnienie metabolizmu daje tendencję do wzrostu masy ciała. Z jakiegoś powodu, niedoczynność tarczycy może także powodować zapalenie osierdzia i w takim wypadku leczymy je suplementacją hormonu. Drugą ważną przyczyną metaboliczną zapalenia osierdzia jest mocznica. Mocznica to nagromadzenie się, zapiszę o w nawiasie, azotowych produktów przemiany materii. Oznaczę je literą N, od „nitrogen”, czyli „azot”. To substancje, których pozbywamy się poprzez nerki. Jedną z nich jest mocznik. Mocznik to jedna z substancji azotowych i u osób dializowanych, ze schyłkową niewydolnością nerek, których nerki nie pracują i muszą polegać na dializach, by pozbyć się niechcianych metabolitów. Jeśli taka osoba opuści dializę, związki azotowe gromadzą się w organizmie i mogą drażnić osierdzie, doprowadzając do mocznicowego zapalenia osierdzia, którego leczenie polega na dializoterapii. Pozbywamy się związków azotowych, pozbywamy się mocznicy i pozbywamy się zapalenia osierdzia. W kolejnych filmach omówimy sobie szerzej diagnostykę i leczenie zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia. Gdy przyczyna jest infekcyjna, ale nie wirusowa stosuje się antybiotyki, przeciwko bakterii, grzybowi, czy pierwotniakowi, zależnie od etiologii zapalenia. Gdy przyczyna jest nieinfekcyjna, leczymy przyczynę. Jeśli mamy niedobór hormonów tarczycy, suplementujemy hormony tarczycy. To nie zawsze to możliwe. Nie da się cofnąć urazu, ale poszukiwanie przyczyny jest bardzo ważne, by odpowiednio ukierunkować leczenie.