If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Podatność a obniżone ciśnienie krwi — film z polskimi napisami

Dowiedz się, jak podatność umożliwia tętnicom magazynować energię sprężystości (i obniżać ciśnienie). Rishi jest lekarzem chorób zakaźnych dzieci i pracuje w Khan Academy. Stworzone przez: Rishi Desai.

Transkrypcja filmu video

Porównajmy sobie dwie osoby. Pierwsza z nich ma naczynia krwionośne o dużej podatności. Duża podatność naczyń sprawia, że jest ona bardzo szczęśliwa. Natomiast druga osoba ma mało podatne naczynia krwionośne. Dlatego jest smutna. Mamy tu również dwie fazy serca. Fazę skurczu i fazę rozkurczu. Omówimy sobie zaraz obydwie fazy u tych obydwu osób. Tutaj jest skurcz, a tu będzie rozkurcz. Zapiszę to jeszcze raz, bo chciałbym wyraźnie przedstawić różnice pomiędzy podatnymi i niepodatnymi naczyniami krwionośnymi. Niepodatne naczynia to naczynia o dużej sztywności. Przyczyną takiego stanu jest najczęściej miażdżyca dużych naczyń i miażdżyca mniejszych naczyń. Podzielę to jeszcze wyraźnie linią. Na początek zajmijmy się fazą skurczu u osoby z podatnymi naczyniami. Na początek zajmijmy się fazą skurczu u osoby z podatnymi naczyniami. Jak to będzie wyglądać? Spójrzmy na nasze serce. Narysuję jeszcze szybko aortę. Normalnie oczywiście tak nie wygląda, chodzi mi tylko o to, żeby pokazać jak zachowuje się piękna, giętka aorta. żeby pokazać jak zachowuje się piękna, giętka aorta. Mniej więcej tak. A tak będzie wyglądało serce i aorta u osoby, której naczynia są mało podatne. Obydwa rysunki przedstawiają skurcz, czyli moment, gdy serce wypycha krew i płynie ona do naczyń. Żeby podkreślić to, że naczynia tej osoby są sztywne, dorysuję jeszcze wewnątrz tego naczynia blaszki miażdżycowe, sprawiające, że jest ono sztywne. Dosłownie utraciło ono swoją elastyczność, nie może się rozciągnąć. Pokażę jeszcze aortę z innej perspektywy, żeby było widać, jak mocno rozciągnięte są naczynia tej osoby. To jest jej średnica wewnętrzna. Tak by wyglądała, gdyby nie była rozciągnięta. Ale jest. Weźmy sobie teraz dwa punkty, może tutaj i tutaj. Niech to będą punkty, w których mierzymy ciśnienie. W sensie energii. Powiedzmy, że mierzymy energię ciśnienia w tych punktach. Powiedzmy, że mierzymy energię ciśnienia w tych punktach. Będzie nam ją reprezentował ten prostokąt. Pokazuje, ile energii ciśnienia jest w tych punktach. Pokazuje, ile energii ciśnienia jest w tych punktach. Załóżmy, że choć naczynia tych dwóch osób bardzo się różnią, Załóżmy, że choć naczynia tych dwóch osób bardzo się różnią, ich serca są identyczne, pracują tak samo i wkładają w swoją pracę tyle samo energii. i wkładają w swoją pracę tyle samo energii. Zatem energia ciśnienia będzie u nich bardzo zbliżona, ze względu na podobną pracę serca. Następnie krew opuszcza serce, więc dochodzi nam energia kinetyczna. Ją również zaprezentuję w postaci prostokątów. Energia kinetyczna na żółto i energia ciśnienia na fioletowo. Jak widzisz, energia kinetyczna również będzie w tych dwóch przypadkach podobna. energia kinetyczna również będzie w tych dwóch przypadkach podobna. Stąd prostokąty tej samej wielkości. Tak naprawdę, osób chorujących na miażdżycę, rozwijają się różne mechanizmy kompensacyjne więc prostokąty powinny wyglądać inaczej, ale wyobraźmy sobie, że miażdżyca pojawiła się u tej osoby nagle, a to jest akurat moment tuż po tym. Zatem tutaj mamy energię kinetyczną, oznaczę ją jako ruch. Natomiast na fioletowo mamy energię ciśnienia. Nie zwróciłem jeszcze uwagi na jedną ważną rzecz. Że ta aorta jest rozciągnięta. A tak samo jak w przypadku balonu, czy gumki do włosów, gdy się ją rozciągnie, to zyskuje ona jeszcze jeden rodzaj energii. Energię sprężystości. Energię sprężystości, czyli coś takiego. Przejmuje ona część energii ciśnienia, bo to właśnie ciśnienie krwi sprawia, że tętnice się rozciągają. A więc energia sprężystości przejmuje część energii ciśnienia i zostaje jej tyle. U drugiej osoby aorta się nie rozciąga, więc energia ciśnienia się nie zmienia. Sprawdźmy teraz, ile jest tej energii. Oczywiście nie mierzymy energii kinetycznej ani sprężystości. Oczywiście nie mierzymy energii kinetycznej ani sprężystości. Jedynym, co możemy zbadać w gabinecie lekarskim jest ciśnienie. Wtedy mówię, że ciśnienie jest "tyle" na "tyle". No właśnie, weźmy sobie jakieś liczby. No właśnie, weźmy sobie jakieś liczby. Ta osoba mogłaby mieć ciśnienie w granicach 160. A ta uśmiechnięta, z podatnymi naczyniami, może mieć około 120. A to dlatego, że część tej energii zostaje u niej wzięta i zmagazynowana w postaci energii sprężystości. Świetnie. Zatem energia sprężystości jest bardzo ważna, bo pomaga zmniejszyć ciśnienie krwi. Teraz, co się dzieje w rozkurczu? Serce odpoczywa, ma przerwę, w czasie której na nowo napełnia się krwią. W naczyniach jest jej z kolei trochę mniej, bo duża część wyruszyła już dalej, w kierunku stóp i twarzy i wszystkich innych części ciała. Jeszcze raz, tak wygląda wnętrze naczynia. Jeszcze raz, tak wygląda wnętrze naczynia. U osoby z mało podatnymi naczyniami w zasadzie wygląda to tak samo. Nic się nie zmieniło. Nadal są w nim blaszki miażdżycowe. Niestety nie znieknęły. Choć to dwie różne fazy pracy serca, Choć to dwie różne fazy pracy serca, skurcz i rozkurcz. Wyglądają tak samo. Robię to samo doświadczenie. Biorę sobie fioletowy x i sprawdzam energię ciśnienia. Biorę sobie fioletowy x i sprawdzam energię ciśnienia. Tym razem jest mniejsza. To logiczne, bo serce właśnie odpoczywa, zatem będzie jej tylko tyle, ile zostało po skurczu. Malutki fioletowy prostokąt. Tutaj będzie bardzo podobnie. Energia ciśnienia jest tutaj taka sama. Po pierwszej części filmu wiemy, że w tym miejscu zostało jeszcze trochę energii sprężystości. że w tym miejscu zostało jeszcze trochę energii sprężystości. Widać to. Inaczej te naczynia wyglądałyby tak samo, a widać, że to jest jeszcze trochę rozciągnięte. a widać, że to jest jeszcze trochę rozciągnięte. Narysuję to. Zostało trochę energii sprężystości. Nie wytraciła się do zera. To energia sprężystości. U tej osoby, w czasie rozkurczu ciśnienie oczywiście również spada. U tej osoby, w czasie rozkurczu ciśnienie oczywiście również spada. Mamy w rozkurczu niższe ciśnienie, podobnie jak było w skurczu. To jest ciśnienie rozkurczowe w aorcie o niskiej podatności. Weźmy jakieś wartości. Może być to około 100, a tu może 80. Bo musi być niższe, tak? I teraz uwaga, bo dalej robi się ciekawie. Spójrz. Mamy tutaj energię sprężystości. Czy jest jej tyle, ile tutaj? Oczywiście, nie. Nie jest jej tyle samo, jest mniejsza. Kolejną ciekawą cechą energii sprężystości jest to, że nie tylko obniża ona ciśnienie, o czym mówiliśmy przed chwilą, ale może być również przekształcona w energię kinetyczną. Czy to nie interesujące? Możemy użyć tą energię sprężystości--- niech to będzie różnica. Narysuję to na oko. Powiedzmy, że tyle zostało. I można użyć jej do popchnięcia krwi. Można zrobić z tego energię kinetyczną. I te wartości się sumują. Wartość początkowej energii sprężystości jest taka sama, jak suma energii sprężystości w rozkurczu i energii kinetycznej. Wynikają z tego dwie ważne rzeczy. Po pierwsze, energia kinetyczna pozwala obniżyć ciśnienie krwi. Widzieliśmy to tutaj i tutaj. I po drugie, pomaga wygenerować ruch krwi. I po drugie, pomaga wygenerować ruch krwi. Umożliwia przepływ krwi w czasie rozkurczu. Umożliwia przepływ krwi w czasie rozkurczu. Wszystko dzięki temu, że energia sprężystości przywraca tętnicy kształt. Ta energia musi gdzieś zadziałać, Ta energia musi gdzieś zadziałać, więc przesuwa krew w naczyniach. Sprawia, że część krwi przemieszcza się dalej. Sprawia, że część krwi przemieszcza się dalej. Natomiast tutaj tego nie ma. W drugim przypadku tak się nie dzieje. W drugim przypadku tak się nie dzieje. W przypadku niepodatnych tętnic tego nie ma. W ten sposób chciałem przekazać, jak ważne jest posiadanie elastycznych tętnic. jak ważne jest posiadanie elastycznych tętnic.