If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Podstawowe wiadomości o układzie krążenia

Pojęcia kluczowe

PojęcieZnaczenie
Układ krążeniaUkład odpowiedzialny za transport krwi, składników odżywczych i produktów przemiany materii po całym organizmie
KardiologicznyZwiązany z sercem
PulmonologicznyZwiązany z płucami
TętnicaNaczynie krwionośne transportujące krew z serca
ŻyłaNaczynie krwionośne transportujące krew do serca
AortaGłówne naczynie tętnicze, które transportuje krew do krążenia systemowego
WłośniczkaMałe naczynie krwionośne, w którym odbywa się wymiana składników odżywczych i produktów przemiany materii
PrzedsionekGórna jama serca
KomoraDolna jama serca

Układ krążenia

Układ krążenia składa się z krwi, naczyń krwionośnych i serca. Dostarcza on tlen i składniki odżywcze to wszystkich tkanek organizmu, transportuje hormony oraz usuwa zbędne produkty przemiany materii.

Serce

Serce to mięsień zbudowany z wyspecjalizowanych komórek - kardiomiocytów. Jego zadaniem jest pompowanie krwi przez naczynia krwionośne.
Ludzkie serce składa się z czterech jam, jednego przedsionka i jednej komory po każdej ze stron. Przedsionki odbierają krew, a komory pompują ją dalej.
Na ludzki układ krążenia składają się trzy obwody:
  • Krążenie małe transportuje krew pomiędzy sercem a płucami.
  • Krążenie duże transportuje krew w pozostałej części organizmu.
  • Krążenie wieńcowe zaopatruje w krew mięsień sercowy (nieprzedstawione na rysunku).
Schemat przedstawiający przepływ krwi pomiędzy sercem a resztą organizmu.
Źródło: Blood flow from the heart by OpenStax, CC BY 4.0

Krew i naczynia krwionośne

Krew jest transportowana pomiędzy sercem a resztą organizmu za pomocą naczyń krwionośnych. Z serca płynie ona tętnicami do naczyń włosowatych, gdzie dostarcza do komórek i tkanek tlen (oraz substancje odżywcze). Następnie przepływa do płuc, w których ponownie ulega oksygenacji i powraca żyłami do serca.
Schemat przedstawiający najważniejsze tętnice (na czerwono) i żyły (na niebiesko) człowieka.
Główną tętnicą dużego krwiobiegu jest aorta. Rozgałęzia się ona na mniejsze tętnice, które dostarczają krew do różnych części organizmu.

Często spotykane błędy i nieporozumienia

  • Tętnice zazwyczaj transportują krew utlenowaną, a żyły zazwyczaj krew odtlenowaną. Tak jest najczęściej, jednak w przypadku krążenia płucnego jest odwrotnie. Żyły płucne transportują krew utlenowaną do serca, a tętnice płucne transportują krew odtlenowaną z serca.
  • Krew zawsze jest czerwona Żyły widoczne przez skórę są niebieskie, dlatego niektórzy myślą, że krew odtlenowana ma kolor niebieski. Ale tak nie jest! Krew wydaje się niebieska ze względu na to, jak tkanki absorbują światło i jak nasze oczy odbierają kolory. Prawdą jest jednak, że tlen ma wpływ na kolor naszej krwi (większa ilość tlenu daje krwi jaśniejszy odcień, mniejsza ciemniejszy), ale nie jest to niebieski.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.