If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Co to jest siła wyporu?

Why the heck do things float?

Skąd się bierze siła wyporu?

Zdarzyło Ci się kiedyś zgubić okulary pływackie w głębokiej części basenu i próbować po nie zanurkować do samego dna? Pamiętasz pewnie to uczucie, że woda chce Cię wypchnąć do góry, podczas gdy ty chcesz zejść jak najgłębiej. Siła, która działa do góry na ciała zanurzone w cieczy ma swoją nazwę, nazywamy ją siłą wyporu.
W tym artykule pokażemy, jak powiązać siłę, działającą na ciała zanurzone w cieczy z innymi wielkościami fizycznymi, takimi jak ciśnienie i gęstość cieczy oraz objętość zanurzonego ciała. Ponieważ jednak nie mamy do dyspozycji całego koniecznego aparatu matematycznego, nasze wyprowadzenie dotyczyć będzie prostego, szczególnego przypadku. W drugiej części przedstawimy bardziej ogólny argument, prowadzący do tego samego wniosku. Załóżmy więc, że ktoś wrzucił do wody puszkę, powiedzmy z fasolą, w pozycji takiej, jak na poniższym rysunku.
Pokażemy, że siłę wyporu można zrozumieć jako konsekwencję różnicy ciśnień działających na górne i dolne wieczko puszki. Ciśnienie słupa wody left parenthesis, p, start subscript, w, end subscript, equals, rho, g, h, right parenthesis rośnie razem z głębokością. Ponieważ dolne wieczko znajduje się głębiej, niż górne, skierowana do góry siła działająca na dolne wieczko jest większa od skierowanej do dołu siły działającej na górne wieczko i różnica tych sił daje w rezultacie siłę wyporu, działającą na puszkę. Zauważ, że ponieważ puszka ma symetrię osiową, siły, których źródłem jest ciśnienie działające z różnych stron na ścianę boczną puszki się równoważą.
I już, to wszystko. Żródłem siły wyporu jest różnica ciśnień działających na dolną i górną powierzchnię ciała. Ponieważ ciśnienie wody rośnie wraz z głębokością, wypadkowa siła działająca na ciało działa pionowo do góry.
Na pewno widzisz, że z tym wyjaśnieniem jest pewien kłopot. Nie każde ciało, zanurzone w wodzie, ma kształt puszki, na przykład trudno zgodzić się z tym, że gdy to Ty nurkujesz w basenie, można Cię opisać za pomocą puszki. Po drugie, nie każda puszka wpada do wody ustawiona tak równo, denkami poziomo. Jak wspomnieliśmy powyżej, brakuje nam tutaj matematyki, żeby uogólnić to rozumowanie na przypadek dowolnego kształtu i dlatego w części o prawie Archimedesa podejdziemy do tego inaczej. Na razie jednak spróbujemy obliczyć, ile dokładnie wynosi działająca na nią siła wyporu.
Zacznijmy od tego, że woda działa na górne denko puszki siłą skierowaną do dołu F, start subscript, d, o, space, d, o, ł, u, end subscript, a na dolne denko puszki działa siłą skierowaną do góry F, start subscript, d, o, space, g, o, with, acute, on top, r, y, end subscript. Wypadkowa siła, którą nazwiemy siłą wyporu (F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript) równa jest różnicy siły działającej do góry F, start subscript, d, o, space, g, o, with, acute, on top, r, y, end subscript i do dołu F, start subscript, d, o, space, d, o, ł, u, end subscript. (Pamiętamy, że siła jest wektorem, ale będziemy stosować tę uproszczoną notację, ponieważ nie prowadzi to do nieporozumienia).
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, F, start subscript, d, o, space, g, o, with, acute, on top, r, y, end subscript, minus, F, start subscript, d, o, space, d, o, ł, u, end subscript
Korzystając z definicji ciśnienia P, equals, start fraction, F, divided by, A, end fraction możemy wyrazić te siły przez ciśnienie i pole powierzchni denka F, equals, P, A . Siła działająca na dolne denko, skierowana do góry, równa się F, start subscript, d, o, space, g, o, with, acute, on top, r, y, end subscript, equals, P, start subscript, d, o, l, n, e, end subscript, A, a siła działająca do dołu na górne denko równa się F, start subscript, d, o, space, d, o, ł, u, end subscript, equals, P, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, n, e, end subscript, A. Podstawiając te wyrażenia do zapisanego powyżej wzoru na siłę wyporu, dostajemy:
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, P, start subscript, d, o, l, n, e, end subscript, A, minus, P, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, n, e, end subscript, A
Ciśnienie na głębokości h równa się sumie ciśnienia atmosferycznego i ciśnienia słupa wody o wysokości h, P, equals, P, start subscript, a, t, m, end subscript, plus, P, start subscript, h, end subscript, equals, P, start subscript, a, t, m, end subscript, plus, rho, g, h. Ciśnienie wody na dolne i górne denko równe jest, odpowiednio, P, start subscript, d, o, l, n, e, end subscript, equals, P, start subscript, a, t, m, end subscript, plus, rho, g, h, start subscript, d, o, with, acute, on top, ł, end subscript i P, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, n, e, end subscript, equals, P, start subscript, a, t, m, end subscript, plus, rho, g, h, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, a, end subscript. Po podstawieniu tych wyrażeń do wzoru na siłę wyporu ciśnienie atmosferyczne się skróci i dostaniemy:
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, left parenthesis, rho, g, h, start subscript, d, o, with, acute, on top, ł, end subscript, right parenthesis, A, minus, left parenthesis, rho, g, h, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, a, end subscript, right parenthesis, A
Możemy teraz wyciągnąć przed nawias wspólny czynnik rho, g, A:%\rho
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, rho, g, A, left parenthesis, h, start subscript, d, o, with, acute, on top, ł, end subscript, minus, h, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, a, end subscript, right parenthesis
Z poniższego rysunku wynika coś ciekawego! Różnica pomiędzy h, start subscript, d, o, with, acute, on top, ł, end subscript, minus, h, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, a, end subscript równa się wysokości puszki!
Możemy więc zamiast różnicy left parenthesis, h, start subscript, d, o, with, acute, on top, ł, end subscript, minus, h, start subscript, g, o, with, acute, on top, r, a, end subscript, right parenthesis w tym wyrażeniu podstawić wysokość puszki h, start subscript, p, u, s, z, k, i, end subscript:
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, rho, g, A, h, start subscript, p, u, s, z, k, i, end subscript
Rozważana przez nas puszka ma kształt walca. Zauważ, że iloczyn pola powierzchni denka i wysokości puszki A, dot, h równa się objętości puszki, więc wyrazA, h, start subscript, p, u, s, z, k, i, end subscript możemy podstawić objętość puszki V . Na objętość V możemy spojrzeć także jak na objętość wody, która wypełniłaby przestrzeń, zajętą przez zanurzoną w wodzie puszkę. Jest to więc także objętość wody wypartej przez tę puszkę.
Zastanówmy się przez chwilę, która z tych interpretacji iloczynu A, h, czyli objętości V , jako objętości puszki czy objętości cieczy wypartej przez puszkę jest bardziej przydatna? Odpowiedź na to pytanie można uzyskać, analizując sytuację, w której puszka pływałaby na powierzchni tak, że tylko jej część byłaby zanurzona w cieczy. W tej sytuacji ewidentnie chodziłoby o objętość części zanurzonej w cieczy, a więc objętość cieczy V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript wypartej przez puszkę, ponieważ to ta objętość, a nie objętość całkowita puszki, związana jest z siłą wyporu.
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, rho, g, V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript
I to w zasadzie koniec wyprowadzenia. Mamy wzór, który pozwala obliczyć siłę wyporu działającą na dowolne ciało całkowicie lub częściowo zanurzone w wodzie. W tym sformułowaniu siła wyporu nie zależy od kształtu ciała, ani od głębokości, na jakiej jest zanurzone. Zależy wyłącznie od gęstości cieczy rho, przyspieszenia grawitacyjnego (natężenia pola grawitacyjnego) g i objętości cieczy, wypartej przez zanurzone ciało V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript.
Zauważ, że siła wyporu nie zależy od głębokości, na jaką zanurzone jest ciało. Jeśli tylko znajduje się całe pod powierzchnią cieczy, działająca na nie siła wyporu jest taka sama niezależnie od tego, na jakiej głębokości się znajduje. Ktoś może uznać, że ten wniosek jest sprzeczny z intuicją, ponieważ ciśnienie wody rośnie z głębokością. W przypadku puszki, o sile wyporu decydowała różnica ciśnień pomiędzy górnym i dolnym denkiem, a ta jest na każdej głębokości taka sama.
W takim razie dlaczego niektóre ciała toną, skoro działa na nie skierowana do góry siły wyporu? W polu grawitacyjnym siła wyporu nie jest jedyną siłą działająca na ciało. Ciała toną, gdy ich ciężar jest większy od siły wyporu. W miarę jak ciało się zanurza, objętość części zanurzonej w cieczy rośnie. Jeśli w pewnym momencie siła wyporu, pochodząca od części zanurzonej w cieczy, zrównoważy ciężar, ciało przestanie się zanurzać i będzie pływać, częściowo zanurzone, na powierzchni. Analizując równowagę ciężaru i siły wyporu można dojść do ogólnego wniosku, że gdy gęstość zanurzonego ciała jest większa od gęstości cieczy, to ciało zatonie, niezależnie od tego, jaki ma kształt.

A co na ten temat mówi prawo Archimedesa?

W tej części przedstawimy inny argument, który zaprowadzi nas do dokładnie tych samych wniosków, ale po drodze niepotrzebne będą założenia o kształcie zanurzonego w wodzie ciała. Wyobraź sobie duży zbiornik wody, w którym woda spoczywa, to znaczy, nie ma żadnych prądów, woda nie przepływa ani z góry na dół, ani w kierunku poziomym. Ewidentnie, taka sytuacja jest możliwa, wszyscy, którzy obserwowali jezioro w bezwietrzny dzień, mogą to potwierdzić. Wyobraź sobie teraz znajdujący się na pewnej głębokości obszar wypełniony wodą, taki jak na powyższym rysunku. Kształt obszaru nie gra roli, ważne jest tylko, że woda w tym obszarze znajduje się, tak jak woda w całym zbiorniku, w spoczynku. Woda w wodzie nie tonie! Z pierwszej zasady dynamiki Newtona wynika, że w takim razie wypadkowa siła, działająca na wodę w tym obszarze równa jest zero. Skoro jednak woda ma ciężar, musi działać na nią skierowana do góry siła, która dokładnie równoważy ciężar wody, a zatem jej wartość musi wynosić:
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, W, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript, przy czym ciężar tej cieczy W, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript, equals, rho, V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript, g
Ponieważ ściany i dno naszego zbiornika znajdują się bardzo daleko, a z doświadczenia wiemy, że siła wyporu działa niezależnie od tego, czy ciało znajduje się w sadzawce, czy w rozległym i głębokim jeziorze, źródłem siły wyporu może być tylko ograniczająca ten obszar woda. Wyobraź sobie teraz, że w pewien czarodziejski sposób z tego obszaru usuwamy wodę i w jej miejsce umieszczamy ciało o dokładnie tym samym kształcie, jaki miała wcześniej woda w tym obszarze. Czy z punktu widzenia reszty wody w zbiorniku coś się zmieniło? %\rho=\dfrac{m}{V}%m=\rho V,\rho V_f,\rho V_f,\rho
%F_{buoyant} =m_{f}g Jeśli uważasz, że nie jest to oczywiste, przypomnij sobie, co wiemy dzisiaj o oddziaływaniach międzycząsteczkowych np. w wodzie, czy ogólnie w cieczach. Cząsteczki cieczy oddziałują jedynie z najbliższymi sąsiadami i nie mogą odczuwać różnicy z powodu tego, że gdzieś, w jakimś obszarze, zamiast wody pojawiło się ciało o innej gęstości.
Jeśli tak, to siła, z jaką ciecz w zbiorniku działa na obszar, który wydzieliliśmy, będzie taka sama jak wtedy, gdy w tym obszarze znajdowała się ciecz, czyli dokładnie równa co do wartości, lecz skierowana w przeciwnym kierunku, do góry, ciężarowi cieczy zajmującej uprzednio tę objętość.
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, W, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript
To równanie jest matematycznym zapisem prawa Archimedesa, które stwierdza, że na ciało zanurzone w cieczy działa siła wyporu równa ciężarowi cieczy, wypartemu przez to ciało. Prostota tego stwierdzenia jest uderzająca. Chcąc wyznaczyć siłę wyporu działającą na zanurzone w cieczy ciało musisz obliczyć ciężar cieczy wypartej przez to ciało.
Nasze wyprowadzenie nie zależało od kształtu ciała, nie odwoływało się także do pojęć takich, jak ciśnienie i nie wymagało znajomości skomplikowanego aparatu matematycznego mechaniki cieczy i gazów. Kluczową rolę odegrała w nim obserwacja Galileusza na temat źródła spoczynku i ruchu, którą Newton sformułował później jako pierwsze ze swych trzech praw mechaniki. Przedstawione tutaj rozumowanie bliskie jest wywodowi, przypisywanemu samemu Archimedesowi, sprzed 2000 lat, a samo prawo Archimedesa jest jednym z najwcześniejszych dowodów potęgi myśli ludzkiej, zajmującej się abstrakcyjnymi rozważaniami

Częste nieporozumienia na temat siły wyporu i prawa Archimedesa?

Czasem ktoś zapomina że gęstość rho we wzorze na siłę wyporu F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, rho, V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript, g oznacza gęstość cieczy, a nie gęstość zanurzonego w cieczy ciała.
Często też zdarza się, że zapominamy, że objętość występująca we wzorze na siłę wyporu oznacza objętość cieczy wypartej przez tę część ciała, która jest zanurzona w cieczy, a niekoniecznie całkowitą objętość ciała.
Niektórym wydaje się, że siła wyporu rośnie razem z głębokością. Siła wyporu faktycznie rośnie, w miarę jak ciało zanurza się w cieczy i osiąga maksymalną wartość, gdy ciało jest zanurzone całkowicie. Dalsze zanurzanie nie zmienia objętości cieczy V, start subscript, c, i, e, c, z, y, end subscript wypartej przez to ciało. Również gęstość cieczy rho i przyspieszenie grawitacyjne g praktycznie nie zależy od głębokości, jak długo znajdujemy się niezbyt głęboko pod powierzchnią.
Niestety, jeśli chodzi o prawo Archimedesa, najczęściej pamiętamy historię o starszym panu, który wyskoczył nago z wanny z okrzykiem "Eureka". Dobrze jest więc zapamiętać dokładni: "Na każde ciało zanurzone w cieczy działa skierowana do góry siła wyporu, której wartość równa jest ciężarowi cieczy wypartej przez to ciało."

Przykłady rozwiązań zadań o sile wyporu.

Przykład 1: (prosty)

Ważący 0, comma, 650, start text, space, k, g, end text krasnal ogrodowy zanurkował nieco zbyt głęboko i znalazł się na dnie jeziora o głębokości 35, comma, 0, start text, space, m, end text. Krasnala ogrodowego możemy rozpatrywać jako bryłę bez otworów, której objętość równa się 1, comma, 44, dot, 10, start superscript, minus, 3, end superscript, start text, space, m, end text, cubed. Gęstość wody słodkiej w jeziorze wynosi 1000, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction.
Jaka jest siła wyporu działająca na tego krasnala?
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, rho, V, g, start text, left parenthesis, m, a, t, e, m, a, t, y, c, z, n, a, space, p, o, s, t, a, c, with, \', on top, space, p, r, a, w, a, space, A, r, c, h, i, m, e, d, e, s, a, right parenthesis, end text
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, left parenthesis, 1000, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction, right parenthesis, left parenthesis, 1, comma, 44, dot, 10, start superscript, minus, 3, end superscript, start text, space, m, end text, cubed, right parenthesis, left parenthesis, 9, comma, 8, start fraction, start text, m, end text, divided by, start text, s, end text, squared, end fraction, right parenthesis, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, w, a, r, t, o, s, with, \', on top, c, i, space, l, i, c, z, b, o, w, y, c, h, right parenthesis, end text
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, 14, comma, 1, start text, space, N, end text, start text, left parenthesis, w, y, n, i, k, space, o, b, l, i, c, z, e, n, with, \', on top, right parenthesis, end text

Przykład 2: (nieco trudniejszy)

Magiczny sześcian, który znalazłeś w swoim ogrodzie, ważny 2, comma, 33, start text, k, g, end text .
Jaka musi być minimalna długość krawędzi tego sześcianu, żeby pływał w wodzie morskiej o gęstości 1025, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction?
Aby sześcian nie zatonął, to znaczy, aby po zanurzeniu w wodzie utrzymywał stałą głębokość, siła wyporu musi równoważyć jego ciężar:
W, start subscript, s, z, e, s, with, acute, on top, c, i, a, n, u, end subscript, equals, F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, start text, left parenthesis, s, i, ł, a, space, w, y, p, o, r, u, space, m, u, s, i, space, b, y, c, with, \', on top, space, r, o, with, \', on top, w, n, a, space, c, o, space, d, o, space, w, a, r, t, o, s, with, \', on top, c, i, space, c, i, ę, z, with, \., on top, a, r, o, w, i, space, s, z, e, s, with, \', on top, c, i, a, n, u, right parenthesis, end text
m, g, equals, rho, V, g, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, d, o, space, r, o, with, \', on top, w, n, a, n, i, a, space, w, a, g, i, space, s, z, e, s, with, \', on top, c, i, a, n, u, space, i, space, s, i, ł, y, space, w, y, p, o, r, u, right parenthesis, end text
m, g, equals, rho, L, cubed, g, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, w, y, r, a, z, with, \., on top, e, n, i, a, space, n, a, space, o, b, j, ę, t, o, s, with, \', on top, c, with, \', on top, space, s, z, e, s, with, \', on top, c, i, a, n, u, space, end text, L, cubed, right parenthesis
L, cubed, equals, start fraction, m, g, divided by, rho, g, end fraction, start text, left parenthesis, w, y, z, n, a, c, z, e, n, i, e, space, z, space, r, o, with, \', on top, w, n, a, n, i, a, space, w, y, r, a, z, with, \., on top, e, n, i, a, space, end text, L, cubed, right parenthesis
L, equals, left parenthesis, start fraction, m, divided by, rho, end fraction, right parenthesis, start superscript, 1, slash, 3, end superscript, start text, left parenthesis, u, p, r, o, s, z, c, z, e, n, i, e, space, i, space, w, z, i, ę, c, i, e, space, p, i, e, r, w, i, a, s, t, k, a, space, s, z, e, s, with, \', on top, c, i, e, n, n, e, g, o, right parenthesis, end text
L, equals, left parenthesis, start fraction, 2, point, 33, start text, space, k, g, end text, divided by, 1025, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction, end fraction, right parenthesis, start superscript, 1, slash, 3, end superscript, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, w, a, r, t, o, s, with, \', on top, c, i, space, l, i, c, z, b, o, w, y, c, h, right parenthesis, end text
L, equals, 0, comma, 131, start text, m, end text, start text, left parenthesis, w, y, n, i, k, space, o, b, l, i, c, z, e, n, with, \', on top, right parenthesis, end text

Przykład 3: (jeszcze trudniejszy)

Reklamę w postaci wypełnionego helem balonu z rysunkiem krowy przymocowano liną do wbitej w ziemię kotwicy. Masa powłoki balonu i wypełniającego go gazu jest równa 9, comma, 20, start text, space, k, g, end text . Średnica balonu równa się 3, comma, 50, start text, space, m, end text . Gęstość powietrza równa się 1, comma, 23, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction .
Ile wynosi napięcie liny mocującej balon do podłoża?
Zacznijmy od narysowania sił działających na nasz balon. Na rysunku zaznaczymy także dane liczbowe. Zauważ, że w tym zadaniu rolę cieczy, wypartej przez ciało pełni powietrze.
Balon pozostaje w spoczynku, a zatem siły działające na niego się równoważą. Zapiszemy równanie równowagi sił:
F, start subscript, w, y, p, o, r, u, end subscript, equals, W, plus, F, start subscript, T, end subscript, start text, left parenthesis, r, o, with, \', on top, w, n, a, n, i, e, space, r, o, with, \', on top, w, n, o, w, a, g, i, space, s, i, ł, comma, space, d, z, i, a, ł, a, j, ą, c, y, c, h, space, n, a, space, b, a, l, o, n, right parenthesis, end text
rho, V, g, equals, m, g, plus, F, start subscript, T, end subscript, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, w, y, r, a, z, with, \., on top, e, n, with, \', on top, space, n, a, space, c, i, ę, z, with, \., on top, a, r, space, b, a, l, o, n, u, space, z, space, p, o, w, ł, o, k, ą, space, i, space, g, a, z, e, m, space, i, space, n, a, space, s, i, ł, ę, space, w, y, p, o, r, u, right parenthesis, end text
F, start subscript, T, end subscript, equals, rho, V, g, minus, m, g, start text, left parenthesis, w, y, z, n, a, c, z, e, n, i, e, space, s, z, u, k, a, n, e, j, space, w, a, r, t, o, s, with, \', on top, c, i, space, s, i, ł, y, space, n, a, p, i, ę, c, i, a, space, l, i, n, y, right parenthesis, end text
F, start subscript, T, end subscript, equals, rho, left parenthesis, start fraction, 4, divided by, 3, end fraction, pi, r, cubed, right parenthesis, g, minus, m, g, start text, left parenthesis, p, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, w, z, o, r, u, space, n, a, space, o, b, j, ę, t, o, s, with, \', on top, c, with, \', on top, space, k, u, l, i, right parenthesis, end text
F, start subscript, T, end subscript, equals, left parenthesis, 1, comma, 23, start fraction, start text, k, g, end text, divided by, start text, m, end text, cubed, end fraction, right parenthesis, open bracket, start fraction, 4, divided by, 3, end fraction, pi, left parenthesis, start fraction, 3, comma, 50, start text, space, m, end text, divided by, 2, end fraction, right parenthesis, cubed, close bracket, g, minus, left parenthesis, 9, comma, 20, start text, space, k, g, end text, right parenthesis, g, start text, left parenthesis, P, o, d, s, t, a, w, i, e, n, i, e, space, d, a, n, y, c, h, space, l, i, c, z, b, o, w, y, c, h, comma, space, z, a, m, i, a, n, a, space, s, with, \', on top, r, e, d, n, i, c, y, space, n, a, space, p, r, o, m, i, e, n, with, \', on top, !, right parenthesis, end text
F, start subscript, T, end subscript, equals, 180, start text, space, N, end text, start text, left parenthesis, w, y, n, i, k, space, o, b, l, i, c, z, e, n, with, \', on top, right parenthesis, end text