If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Jeżeli jesteś za filtrem sieci web, prosimy, upewnij się, że domeny *.kastatic.org i *.kasandbox.org są odblokowane.

Główna zawartość

Zaburzenia snu - film z polskimi napisami

Stworzone przez: Carole Yue.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.

Transkrypcja filmu video

Jestem pewien, że wszyscy wcześniej czy później mieliśmy problemy ze snem. Może to były problemy z zasypianiem, z samym spaniem czy budzeniem się lub może zmuszasz się, aby spać mało, gdyż masz za dużo do zrobienia niż leżenie w łóżku, ale brak snu może być poważnym problemem. Ludzie, którzy nie mają wystarczającej ilości snu są bardziej drażliwi oraz osiągają gorsze wyniki w zadaniach związanych z pamięcią i zatrzymują się przy zadaniach w porównaniu z osobami, którzy śpią więcej. To może być trochę irytujące w życiu codziennym. Wyobraźmy sobie długofalowe skutki (takiego stanu) dla powiedzmy pilotów linii lotniczych, strażaków, oficerów ochrony lub osoby jadącej obok Ciebie na autostradzie. Na przykład jedno z badań przeprowadzonych w Kanadzie wykazało, że w poniedziałek po zmianie czasu na wiosenny, zatem wtedy kiedy ludzie tracą godzinę snu, liczba wypadków drogowych gwałtownie wzrasta w porównaniu z poniedziałkiem po zmianie czasu na jesienny, kiedy ludzie "dostają" dodatkową godzinę snu, liczba wypadków (w tej drugiej sytuacji) gwałtownie spada. To tylko jeden przykład, ale brak snu sprawia też, że ludzie są bardziej podatni na otyłość. Kiedy jesteś pozbawiony snu, Twój organim produkuje więcej kortyzolu, który jest hormonem, który mówi organizmowi, aby "zrobił" więcej tłuszczu. Możesz również wtedy produkować więcej hormonu, który mówi organizmowi, że jest głodny, więc w końcu jesz więcej i "obraca" więcej tego, co jesz w tłuszcz, który może przyczynić się do przybierania na wadze. I wreszcie brak snu może również zwiększyć ryzyko depresji, a jedna z teorii na temat tego związku jest taka, że faza snu REM pomaga mózgowi w procesie emocjonalnych doświadczeń, co z kolei pomaga chronić przed depresją, choć nadal nie jesteśmy pewni tego. Większość ludzi teraz doświadcza braku snu w niektórych momentach życia, ale dobrą wiadomością jest to, że większość ludzi może powrócić na właściwe tory poprzez kilka nocy dobrego snu, to jest coś w rodzaju spłaty długu snu. Następne pytanie może być takie: "Ile nam wystarczy spać?" To jest trudne pytanie, aby odpowiedzieć na nie, ale większość dorosłych potrzebuje 7-8 godzin sny, ale dokładna liczba zależy indywidualnie od osoby i wieku. Niemowlęta potrzebują dużo więcej snu, na przykład, niż osoby starsze często śpią mniej niż 10 lub 8 godzin bez poważnych dolegliwości. Znowu każdy w pewnym momencie ma problemy z zasypianiem, ale osoby, które mają uporczywe problemy z zaśnięciem lub samym przebiegiem snu mają więcej poważnych dolegliwości związanych ze snem zwanych bezsennością. Jest wiele różnych leków, które mogą pomóc ludziom zasnąć, ale zbyt długie ich przyjmowanie może uzależnić i doprowadzić do tolerancji, czyli jeśli dana osoba nadal polega na lekach, to ciało przyzwyczai się do nich i w końcu będzie potrzebowało coraz więcej, aby uzyskać ten sam efekt. Często może to być złe ze względu na skutki uboczne leków, ale leczenie bezsenności często wiąże się z treningiem psychologicznym - czasem także zamiast leków. Niektóre zmiany stylu życia mogą być również konieczne. Na przykład ćwicz regularnie przed snem, ale nie tuż przed snem lub spędź trochę czasu po prostu relaksując się przed snem i to mogą właśnie (robić) ludzie z bezsennością. Na drugim końcu spektrum (zaburzeń związanych ze snem ) znajduje się narkolepsja, która jest zaburzeniem, gdy ludzie nie mogą powstrzymać się przed zaśnięciem. Zatem około 1 na 2000 osób cierpi na narkolepsję i przez większość czasu osoby z narkolepsją będą miały spontaniczne napady intensywnej senności od czasu do czasu docierając do fazy REM snu. To może trwać około pięciu minut. Może wystąpić naprawdę w każdej chwili. Chociaż przyczyna narkolepsji jest nadal badana, istnieją przesłanki wskazujące, że ma charakter genetyczny i jest związana z brakiem pewnego neuroprzekaźnika, który pomaga w czujności, co sugeruje, że interwencje neurochemiczne mogą pomóc niektórym osobom rozwiązać ten problem. Częstszym zaburzeniem snu jest bezdech senny, który dotyczy około 1 na 20 osób. To jest trochę przerażające, gdyż u ludzi, którzy cierpią na bezdech senny jest naprawdę mało prawdopodobne to, aby zdawały one sobie z tego sprawę. Co się dzieje, że ludzie przestają oddychać podczas snu? Po około jednej minucie bez oddychania, Twoje ciało zdaje sobie sprawę, że nie ma wystarczającej ilości tlenu i budzisz się na wystarczająco długi czas, aby wdychać powietrze, a następnie zasnąć, nie będąc naprawdę świadomym tego, co się stało. Może się to zdarzyć nawet setki razy każdej nocy. To jest dużo i dlatego ciągle "dryfujesz" pomiędzy snem a czuwaniem. Tak naprawdę nie masz wystarczająco głębszych etapów snu, to zapobiega w wejście w etap N3 lub w sen wolnofalowy. Chrapanie może być symptomem bezdechy sennego, więc jeśli kiedykolwiek powiedziano Ci, że chrapiesz i często czujesz się rano zmęczony nawet po tym, jak myślisz, że miałeś przespaną całą noc, to możesz być jedną z 1 na 20 osób z bezdechem sennym, ale jest to bardzo dobrze uleczalne, więc nie martw się. Chodzenie w śnie i rozmowa podczas sny to ostatnie zaburzenia snu, o których będziemy rozmawiać. Podobnie jak narkolepsja, są to zaburzenia, które głównie występują podczas snu na etapie N3 i są zwykle nieszkodliwe tak długo, jak nie wchodzisz w niebezpieczną sytuację lub nie ujawniasz żadnych głębokich mrocznych tajemnic. Chodzenie i mówienie podczas snu występuje częściej u dzieci. Częściowo dlatego, że dzieci doświadczają więcej etapu N3 snu niż dorośli, ale gdy dorośniesz te nocne przygody stają się znacznie rzadsze.