Jeśli widzisz tę wiadomość oznacza to, że mamy problemy z załadowaniem zewnętrznych materiałów na naszej stronie internetowej.

If you're behind a web filter, please make sure that the domains *.kastatic.org and *.kasandbox.org are unblocked.

Główna zawartość

Poznaj skórę! - film z polskimi napisami

Stworzone przez: Raja Narayan.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Na razie brak głosów w dyskusji
Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.

Transkrypcja filmu video

W kilku kolejnych filmach porozmawiamy o czymś, co nazywamy powłoką wspólną. Co oznacza to sformułowanie? Każdy z nas rozumie, czym jest układ krążenia, oddechowy, czy wydalniczy, ale czym jest powłoka wspólna? Co stoi za tym pojęciem? Tak właściwie to będziemy mówić o dwóch rzeczach. Powłoka wspólna składa się ze skóry oraz przydatków skóry. Z czym kojarzy Ci się słowo "przydatki"? Przydatkami może być coś co jest połączone lub jest częścią czegoś, jak na przykład ręka jest częścią Twojego torsu. Przydatki powłoki wspólnej to takie rzeczy, jak paznokcie na Twoich palcach, włosy na głowie oraz innych elementach ciała i gruczoły skóry. Gruczoły ogólnie należą do tej klasyfikacji, ale pomówimy o przydatkach dokładniej później. Chciałbym teraz skupić się na skórze i przedstawić ogólne informacje na jej temat. Może o tym nie wiesz, ale skóra jest największym organem w Twoim ciele. Waży około 10 kg. To znacznie więcej niż Twoja wątroba, czy płuca, a mimo to wielu z nas potrafi przez cały dzień nie pomyśleć o tym, jakie funkcje pełni nasza skóra. Jakie one właściwe są? Jeśli powiedziałbym Ci, że to Twoja ręka, która pokazuje kciuk do góry, jaka jest rola skóry? Jedna z rzeczy, jaką mogłeś zauważyć to gdy jest deszczowa pogoda, i na Twoją głowę spadają krople wody, to skóra zapewnia Ci ochronę przed wodą. Jest nieprzepuszczalna dla wody oraz innych rzeczy, które próbują przedostać się przez jej warstwy do Twoich organów, czy krwiobiegu. Jest nieprzepuszczalna, nie może przez nią przejść woda, czy inne cząsteczki, takie jak ten wirus, którego tu narysowałem. Tutaj mamy jego mały kapsyd i nóżki. Chce on dostać się i zainfekować komórki Twojego ciała, ale dzięki barierze, jaką stanowi skóra nie może dostać się do wnętrza organizmu. Nie jest to tylko bariera strukturalna, ale pełni również funkcje immunologiczne. Twoja skóra wydziela takie rzeczy jak przeciwciała, czy nawet enzymy takie jak lizozymy. Stanowią one kolejną barierę ochronną przed wirusami. Gdy pojawi się bakteria, która również chce sprawić, abyś był chory, przeciwciała mogą ją obkrążyć, a lizozymy będą towarzyszyło w niszczeniu ściany komórkowej, co pomoże ochronić Twoją skórę. Tak więc, Twoja skóra również jest częścią układu odpornościowego. I to nie tylko dzięki tym przeciwciałom i lizozymom. Możesz sobie wyobrazić scenariusz, gdzie bakterie spenetrowały nawet kilka warstw Twojej skóry, co daje im możliwość do wytworzenia infekcji czy dostania się w inne miejsce w naszym ciele. Jednak posiadasz komórki, w górnej części skóry, takie jak komórki Langerhansa, które zjadają te bakterie, co zapobiega ich namnażaniu i pojawieniu się jakieś choroby. Oprócz immunnochronności, Twoja skóra dostrzega również rzeczy w otaczającym Cię środowisku. Gdyby miał małą szpilkę i ukłuł nią tutaj, mogłoby to naprawdę boleć, Twoja skóra powiedziałaby Twojemu mózgowi, "Może nie powinniśmy umieszczać naszej ręki tak blisko tego ostrego obiektu?" Tak więc Twoja skóra ma rownież za zadanie odczytywać sygnały z otoczenia. Jest zdolna do tego, aby powiedzieć, czy znajduje się tam bodziec bezbolesny, czy taki powodujący ból. Może odczuwać różne temperatury, to czy coś jest ciepłe, czy zimne. Może rozróżniać rodzaj dotyku, i różne tekstury, czy coś pasuje do Twojej ręki, czy trzeba w czymś grzebać. A gdy jesteś na zewnątrz i jest naprawdę gorąco, oprócz tego, że skóra jest zdolna do odczuwania temperatury, również posiada umiejętność odpowiadania na te zmiany poprzez pocenie się. Pocimy się ponieważ nasza skóra i zawarte w niej gruczoły są częścią procesu nazwanego ogólnie termoregulacją. Pocenie pozwala nam na ochłodzenie się. Są również procesy, które angażują nasze naczynia krwionośne. Mamy tutaj naczynie w prawej ręce, która pozwala nam pozbyć się ciepła z naszego ciała. Pozbądźmy się tego ciepła, ponieważ na dworze jest bardzo gorąco. Skóra jest czymś o wiele więcej niż tylko barierą, pełni naprawdę wiele funkcji w naszym ciele. W kolejnych filmach, zapoznamy się ze szczegółami, jak te wszystkie funkcje są realizowane.