Jeśli widzisz tę wiadomość oznacza to, że mamy problemy z załadowaniem zewnętrznych materiałów na naszej stronie internetowej.

If you're behind a web filter, please make sure that the domains *.kastatic.org and *.kasandbox.org are unblocked.

Główna zawartość

Po co nam układ limfatyczny? - film z polskimi napisami

Witaj w układzie limfatycznym! Dowiedź, się, po co go potrzebujemy i jak oddziałuję z naszymi naczyniami krwionośnymi. Polskie napisy: fundacja Edukacja dla Przyszłości, dzięki wsparciu FUNDACJI HASCO-LEK. Stworzone przez: Patrick van Nieuwenhuizen.

Chcesz dołączyć do dyskusji?

Rozumiesz angielski? Kliknij tutaj, aby zobaczyć więcej dyskusji na angielskiej wersji strony Khan Academy.

Transkrypcja filmu video

Powiedźmy kilka słów o układzie krążenia. Popatrzy na ten rysunek. Mamy nasze serce, które jest pompą, pozwalającą na przepływ krwi przez naczynia krwionośne w całym naszym ciele. Celem tego układu, jest to aby krew dotarła do łożyska włośniczkowego. Tutaj mamy jego przykład. W tym miejscu naczynia krwionośne zwężają się. I rozgałęziają I dlatego mają o wiele większą powierzchnię. Zwiększona powierzchnia pozwala krwi na wymianę tlenu i składników odżywczych z tymi komórkami. Narysujmy je tutaj. Krew dostarcza tlen to tych komórek. I przechodząc przez łożysko włośniczkowe traci cały swój tlen. Co oznaczyliśmy kolorem niebieskim. I taka krew wraca do serca. Nie narysowałem tego tutaj, ale mamy również krew, która przepływa przez płuca i otrzymuje nową porcję tlenu, z którą trafia do serca i krąży po całym ciele. Jest to zamknięty obieg, w którym krew krąży dookoła całego ciała. Problemem jest to, że serce musi całkiem mocno pompować krew, aby mogła dość szybko przepływać i dotrzeć do wszystkich komórek. Oznacza to, że ciśnienie, które generuje serce jest bardzo duże. Mamy bardzo duże ciśnienie w sercu. Oraz duże ciśnienie w tych naczyniach krwionośnych. I to duże ciśnienie powoduje, że nieduża ilość płynu jest wydzielana z naczyń krwionośnych, a szczególnie z tych włośniczkowych tutaj. Wydzielany jest płyn. I tym płynem nie jest krew, ponieważ, na przykład, czerwone krwinki, które znajdują się we krwi są za duże, aby wyciec. Ale bardziej płynna część Twojej krwi, jak na przykład osocze krwi może wyciec. I w rezultacie trafia tutaj. Płyn też miesza się z komórkami, które znajdują się na zewnątrz kapilar. I zbiera się tam. Jest to problematyczne, ponieważ gdyby proces ten zachodził nieskończenie stracilibyśmy całkiem dużo płynu z naszej krwi. I zgromadzilibyśmy go bardzo dużo tutaj. Co byłoby bardzo niepożądaną sytuacją. W tym momencie wkracza Twój układ limfatyczny. To on radzi sobie z tym problemem. Układ limfatyczny to kolejny układ hydrauliczny, który narysuję tutaj. Kolejny układ hydrauliczny. Zbudowany jest z naczyń, które zaczynają się pośrodku niczego. I zbierają ten płyn. Płyn wypływa, a one go zbierają. I potem zaczyna on krążyć w tych naczyniach. Tak, żeby potem wrócić do krwi. W tym miejscu. Dzięki temu krew może nieustannie krążyć. Tak więc sytuacja jest odpowiednio zbalansowana. Te naczynia będziemy nazywać naczyniami limfatycznymi. Jak zauważyłeś, różnią się one od naczyń krwionośnych ponieważ nie tworzą zamkniętego obwodu. Limfa, tak nazywamy ten płyn, płyn, który jest usuwany z krwi. Przepływa tędy. I trafia z powrotem do naczyń krwionośnych. Nie dokładnie do punktu początkowego. Tak w bardzo podstawowy sposób wyjaśniliśmy, po co potrzebne nam są naczynia limfatyczne. Przejdźmy teraz trochę głębiej, przyjrzyjmy się jednej z tych kapilar. Powiększę teraz obrazek. I trochę go obrócę. Mam nadzieje, że nie zmyli Cię to. To są komórki śródbłonka wyścielające naczynia kapilarne. Prześledzimy teraz dokładnie, jak płyn jest z nich usuwany. Przepływając wzdłuż tego naczynia, krew stanie się krwią odtlenowaną. Zaznaczę to poprzez zmianę koloru. W rzeczywistości, kolor tych komórek nie ulega zmianie, ale pozwoli nam to lepiej zorientować się, co się dzieje. W krwi przepływającej przez to naczynie, znajdują się małe czerwone krwinki, które na naszym rysunku przybiorą kształt małych dysków. Masz małe czerwone krwinki. We krwi masz oczywiście również mnóstwo wody. Oraz bardzo dużo różnych białek. Niektóre z nich są większe od pozostałych, dlatego narysuję je w różnych rozmiarach. Wszystko to znajduje się we krwi. Ze względu na wysokie ciśnienie, część krwi zostanie usunięta. Pierwsze pytanie brzmi, gdzie i jak dochodzi do tego wycieku? Odpowiedź brzmi: dokładnie pomiędzy tymi komórkami. Komórki nie przylegają idealnie jedna do drugiej, tak aby zabezpieczyć się przed wyciek pewnych elementów z krwi. Przylegają do siebie na tyle, aby większe struktury, nie mogły się z niej wydostać. Czerwone krwinki i większe białka nie przejdą przez tę barierę. To co przejdzie to osocze, trochę wody i niektóre mniejsze białka, które narysuje w taki sposób. Tak więc zanim krew dotrze do dalszych części tego naczynia, utraci niektóre z mniejszych białek oraz część płynu. Zaznaczmy to poprzez wymazanie część struktur na rysunku. Natomiast stężenie większych białek wzrośnie. Moglibyśmy nawet powiedzieć, że stężenie czerwonych krwinek jest trochę większe. Więc mamy większe stężenie tych struktur w tej części naczynia. Mówię o tym, ponieważ dochodzi tu do subtelnej komplikacji. Podczas gdy część limfy, a raczej płynu, który stanie się wkrótce limfą wycieka z tego naczynia, część płynu trafia z powrotem do naczynia krwionośnego w tym miejscu. Aby to zrozumieć, musisz wiedzieć, że stężenie substancji rozpuszczonych jest tu większe, co prowadzi do zwiększonego ciśnienia osmotycznego, które napędza powrót płynu do naczynia krwionośnego. Aby to zrozumieć, musisz również wiedzieć, że ciśnienie, zwykłe ciśnienie hydrostatyczne jest mniejsze w dalszej części kapilary, w porównaniu do tej początkowej. Tak więc ciśnienie maleje. I to ciśnienie jest czynnikiem, które wypycha limfę z naczynia krwionośnego tutaj. A w tym miejscu mamy więcej napływającego płynu niż tego wyciekającego. I proces, który to napędza zachodzi dzięki ciśnieniu osmotycznemu, powstałemu ze względu na zwiększone stężenie. Więc w tym miejscu część płynu i mniejszych białek może wrócić do krwi. Wszystko to może być trochę mylące, ponieważ powiedziałem, że płyn tutaj jest wypychany, że ucieka z naczynia krwionośne. Natomiast potem powiedziałem, ze wycieka, ale wraca. W rzeczywistości, o wiele więcej wycieka, niż wraca z powrotem do naczynia. Narysujmy te strzałki trochę większa. Więcej wypływa niż wraca do naczynia. Wynik netto podróży krwi przez te naczynia jest taki, że kończysz z limfą, która z nich wyciekła. Znasz teraz trochę więcej szczegółów o tym skąd bierze się limfa. Ale może zadać sobie pytanie, dlaczego te komórki nie zaczną przylegać do siebie na tyle mocno, aby zapobiec wyciekaniu? Musisz pamiętać, że mamy inne komórki dookoła, które również chcą zostać nakarmione. Chcą otrzymać glukozę i inne rzeczy z krwi. Dlatego ważne jest, aby małe cząsteczki glukozy i małe białka, jak hormony mogły się wydostać do przestrzeni otaczającej te komórki i wejść z nimi w interakcję. Jeśli te komórki śródbłonka w naczyniu włosowatym przylegałyby ściśle do siebie, wtedy wszystkie komórki w Twoim ciele nie dostałyby potrzebnych składników. Możesz też się zastanawiać, czy te przerwy są potrzebny, aby transportować tlen do tych komórek? W przypadku tlenu jest inaczej. Tlen to bardzo mała cząsteczka. Jedna cząsteczka, to tylko dwa atomy. Więc tlen może przenikać bezpośrednio przez komórki. Może przejść przez błonę komórkową i trafić tam, gdzie jest potrzebny. Mam nadzieje, że masz teraz lepszy pogląd na to, jak limfa wydostaje się z naczyń krwionośnych, i jak jej niewielka część wraca do nich. Na końcu chciałabym narysować bardzo brzydkiego człowieka, aby podkreślić to, że masz takie naczynia krwionośne w całym swoim ciele. Karmią one wszystkie mięśnie, wszystkie tkanki. Dlatego też potrzebujesz naczynia limfatyczne, które będą zbierały limfę w całym ciele. Masz naczynia limfatyczne w nogach, rękach i tak dalej. W pewnym sensie, są one podobnie zbudowane jak naczynia krwionośne, ponieważ też rozgałęziają się do bardzo małych naczyń. Następnie wiele z nich gromadzi się, aby połączyć w duże naczynie limfatyczne. Duże naczynie łączy się z kolejnym tworząc jeszcze większe, i tak dalej i dalej. Więc mamy niewielkie kapilary, które potem łączą się z kolejnymi naczyniami. Jednak mamy również duże różnice pomiędzy naczyniami limfatycznymi, a krwionośnymi. Przede wszystkim nie tworzą one obiegu zamkniętego. W momencie, gdy są one połączone w duże naczynie limfatyczne, wprowadzają swoją zawartość do krwiobiegu.